انس و جن ، هر دو مىدانند ، « 1 » نبى اسلام را رسولى به سوى هر دو گروه « 2 » و خطابهاى قرآن را متوجه هر دوى آنها معرفى مىكنند . « 3 » پس چگونه است كه جنيان در خطاب به قوم خود ، تنها از كتاب حضرت موسى عليه السّلام نام مىبرند ؟ ايشان در توضيح آن مىنويسند :
اگر مىبينيم سخنى از كتاب عيسى ، كه بعد از آن نازل شده نيامده ، نه به خاطر چيزى است كه ابن عباس گفته كه جنيان مطلقا از نزول انجيل آگاه نبودند ؛ چرا كه طايفهء جن از اخبار آسمانها با خبر بودند ، چگونه ممكن است از اخبار زمين تا اين حد غافل بمانند ؟ بلكه به خاطر اين است كه تورات ، كتاب اصلى بود كه حتى مسيحيان احكام شرايع خود را از آن گرفته و مىگيرند . « 4 »
اگر چنين است بايد پرسيد كه چگونه است كه قرآن كريم در پاسخ اعتراض مشركان براى فرستادن ملكى به عنوان پيامبر ، بر لزوم همنوع بودن پيامبر با امتش تصريح فرمود ، اما اينك بر جنيان پيامبرانى از انس برانگيخت ؟ خداوند در آيهء 130 سورهء انعام نيز فرموده است : « اى گروه جنيان و آدميان ! آيا بر شما پيامبرانى از خودتان فرستاده نشده تا آيات مرا برايتان بخوانند و . . . » « 5 » . مفسران نمونه ، در توضيح اين آيه در جمع با آن چه پيش از اين دربارهء نبوت ، از ايشان نقل شده ، آيهء كريمه را فاقد دلالت بر ضرورت وجود رسول از خود جنيان دانسته ، نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله را مبعوث بر آنها معرفى مىكنند .
و در عين حال ، اين احتمال را نيز مطرح مىنمايند كه فرستادگانى از ميان خودشان از سوى پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله مأمور به دعوت آنان شده باشند . « 6 » اما توضيحى نمىدهند كه چگونه است كه جن و انس از يك نوع و سنخ تلقى شدهاند و پيامبران چگونه با آنها در ارتباط بودهاند .
تفاوتهاى جن و انس
آن چه تا بدين جا دربارهء جنيان گفته شد ، از عقل و تكليفشان ، از برانگيختن پيامبران
هامش
( 1 ) . همان ، ج 25 ، ص 155 .
( 2 ) . همان ، ج 5 ، ص 442 .
( 3 ) . همان ، ج 25 ، ص 102 .
( 4 ) . همان ، ج 21 ، ص 370 .
( 5 ) .يا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ أَ لَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ ، مِنْكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آياتِي وَ . . ..
( 6 ) . همان ، ج 5 ، ص 442 و 443 .