تخطي إلى المحتوى الرئيسي

عقلگرايى در تفاسير قرن چهاردهم ( فارسى ) — صفحة 412

مساهمون:

ص٤١٢
به سوى آنان و از كفر و ايمانشان ، بين آنها و انسان مشترك است . پس چه چيز مايهء تمايز آنها از بشر گشته است ؟

خلقت

آفرينش جن از شعله‌هاى آتش ، يكى از روشن‌ترين وجوه تمايز بين انسان و جن است . مفسران نمونه در تفسير اين دسته از آيات ، از چگونگى آن ابراز بىاطلاعى مىكنند و مىنويسند : باز در اين جا دقيقا براى ما روشن نيست كه آفرينش جن از اين آتش‌هاى رنگارنگ چگونه بوده است . سپس به اين بيان اكتفا مىكنند : به هر حال ، بيش‌ترين موجوداتى كه ما با آن سر و كار داريم ، آب و خاك و باد و آتش است ، خواه آنها را چون قدما بسيط و عنصر بدانيم و يا همچون دانشمندان امروز مركّب از اجزاى گوناگون . ولى در هر صورت ، مبدأ آفرينش انسان آب و خاك بوده ، در حالى كه مبدأ آفرينش جن ، باد و آتش است . و اين دوگانگى مبدأ آفرينش ، سرچشمهء تفاوت‌هاى زيادى ميان آن دو است . « 1 » اگر چه اين تفاوت‌هاى بسيار را برنمىشمارند و ارتباط آن را با منشأ خلقت آنها بيان نمىدارند .

توانايىها

قرآن در برخى آيات ، به بعضى از توانايىهاى جنيان اشاره مىكند . آيا اين توانايىها بر نيرويى برتر از انسان‌ها براى جنيان دلالت دارد ؟ پناه بردن انسان‌ها به جنيان و يارى خواستن از آنها يكى از اين موارد است . در آيهء 6 سورهء جن آمده است : « و نيز مردانى بودند از آدميان كه به مردانى از جن پناه مىبردند و بر طغيانشان مىافزودند . » « 2 » . مفسران نمونه ، اين آيه را اشاره به خرافه‌اى دانسته‌اند كه در عصر جاهليت ، اعراب بدان باور داشتند و آن‌گاه كه قافله‌ها در شبانگاه به دره‌اى وارد مىشدند به بزرگ جنيان
هامش
( 1 ) . همان ، ج 23 ، ص 119 و 120 . ( 2 ) .وَ أَنَّهُ كانَ رِجالٌ ، مِنَ الْإِنْسِ يَعُوذُونَ بِرِجالٍ مِنَ الْجِنِّ فَزادُوهُمْ رَهَقاً.
عقلگرايى در تفاسير قرن چهاردهم ( فارسى ) — صفحة 412 | شادى نفيسى