به تحليلى عقلى ، تصريح مىكنند كه : « قرائنى در دست است كه نشان مىدهد نظر گروه دوم كه مىگويند فرشتگان تنها براى دلگرمى و تقويت روحيهء مؤمنان نازل شدند به واقعيت نزديكتر است . و چنين دليل مىآورند كه اگر در بدر ملائكه جنگيدهاند پس چه فضيلتى براى مجاهدان بدر است . علاوه بر اين چگونه مىتوان به مشاركت عملى ملائكه در بدر معتقد بود ، حال آن كه مقتولان بدر مشخص بودهاند كه هفتاد نفرند كه از اين تعداد ، عدهاى توسط حضرت على عليه السّلام كشته شدند و ديگران هم ، قاتلان مشخصى داشتهاند و مورد نامعيّنى كه بتوان به ملائكه نسبت داد ، وجود نداشته است . » « 1 »
هدف قرآن از بحث دربارهء ملائكه
مؤلفان تفسير نمونه ، همچون بسيارى ديگر از مفسران بر اين اعتقادند كه قرآن كتاب هدايت است و از سوى حكيم مطلق نازل گشته است . از اين رو تمام آن چه در اين كتاب مقدس آمده ، نه به گزاف است و نه براى تفنّن ، بلكه تك تك عبارات و كلمات و حتى حروف آن با هدفى معيّن و به منظورى خاص انتخاب گرديدهاند . اكنون بايد ديد از نظر مفسران نمونه ، چرا قرآن به وجود ملائكه اشاره مىكند و از پرداختن به آن ، چه هدفى را پى مىگيرد ؟ ايشان فرشتگان را از جملهء امور غيبىيى مىدانند كه « 2 » آيهء 3 سورهء بقره ، ايمان آورندگان به آنها را ستوده است . آنان دربارهء اهميت اين ايمان ، چنين توضيح مىدهند :
افرادى كه به عالم ماوراى حس معتقدند و به خداى غيرقابل رؤيت اعتقاد دارند ، در حقيقت مرز ماده را شكافتهاند و خويش را از چهار ديوارى ماده گذراندهاند .
اينان ديدى وسيع پيدا مىكنند و روح خويش را با جهان بزرگترى ارتباط مىدهند .
و در ادامه ، بر نتيجهء عملى اين وسعت ديد تأكيد مىورزند كه :
آرى اين دو انسان اصلا با هم قابل مقايسه نيستند . اوّلى از نظر كمك ، خدمت به خلق و زيان نرساندن به انسانها درجات عالى را مىپيمايد كه دومى نمىتواند در آن حد باشد . . . . « 3 »
خداوند متعال در آيهء 136 سورهء نساء ، كفر ورزيدن به فرشتگان را در رديف كفر به
هامش
( 1 ) . همان ، ج 7 ، ص 104 و 105 ؛ نيز ر . ك : ج 17 ، ص 218 و 219 .
( 2 ) . همان ، ج 1 ، ص 48 .
( 3 ) . همان ، ص 42 و 43 .