و در جاى سوم ، آن را به فرشتگان وحى . . . » . « 1 »
4 - « صفت چهارم اين كه ملائكه از آن جا كه هر چه مىكنند به امر خدا مىكنند ، هرگز شكست نمىخورند ؛ به شهادت اين كه فرموده :
« وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُعْجِزَهُ مِنْ شَيْءٍ فِي السَّماواتِ وَ لا فِي الْأَرْضِ »
خدا هرگز چنين نبوده كه چيزى در آسمانها و زمين او را عاجز كند . « 2 »
و از سوى ديگر فرموده :
« وَ اللَّهُ غالِبٌ عَلى أَمْرِهِ »
خدا بر امر خود مسلط است . « 3 » و نيز فرموده :
« إِنَّ اللَّهَ بالِغُ أَمْرِهِ »
خدا كار خود را به انجام خواهد رسانيد » . « 4 » و « 5 »
ماهيت ملائكه
علامه پس از دستهبندى ويژگىهاى فرشتگان ، كه ذكر آن رفت ، نتيجه مىگيرد كه :
از اين جا روشن مىشود كه ملائكه موجوداتى هستند كه وجودشان منزه از مادهء جسمانى است ؛ چون مادهء جسمانى در معرض زوال و فساد و تغيير است و نيز كمال در ماده ، تدريجى است ، از مبدأ سير ، حركت مىكند تا به تدريج به غايت كمال برسد . واى بسا در اين بين به موانع و آفاتى برخورد كند و قبل از رسيدن به حد كمالش از بين برود . و ملائكه اين طور نيستند . « 6 »
ايشان در واقع غير مادى بودن ملائكه را نتيجهء روشن و ظاهر آيات در اين موضوع تلقى مىكند .
خصوصيات جن
علامه با استناد به آيات مختلف قرآن ، به برشمردن آن چه مىتوان دربارهء اين مخلوقات خداوند گفت ، مىپردازد .
1 - جنيان نوعى از مخلوقات خداوند هستند كه مانند ما زندگى و مرگ و قيامت
هامش
( 1 ) .بِأَيْدِي سَفَرَةٍ كِرامٍ بَرَرَةٍ . . . »؛ به دست كاتبانى ، بزرگوار و نيكوكار . . . . سورهء عبس ، آيهء 16 . الميزان ، ج 3 ، ص 192 .
( 2 ) . سورهء فاطر ، آيهء 42 .
( 3 ) . سورهء يوسف ، آيهء 21 .
( 4 ) . سورهء طلاق ، آيهء 3 .
( 5 ) . الميزان ، ج 17 ، ص 13 .
( 6 ) . الميزان ، ص 13 .