مشخصات داستانها
گذشته از امور خارق العاده ، داستانهاى قرآن مشتمل بر افراد ، مكانها و وقايع مختلفى هستند . طنطاوى در تفسير اين اجزاى داستانها به تعيين اشخاص و اماكن مىپردازد . سبا را يك قوم مىداند كه از فرزندان شحب بن يعرب قحطان هستند . ملكهء سبا را نيز بلقيس ، دختر شراحل از نسل يعرب بن قحطان معرفى مىكند . « 1 » يأجوج و مغول را فرزندان يافث بن نوح ، « 2 » از اقوام مغول و تاتار ، همسر نافرمان حضرت نوح را « واعله » و فرزند كافرش را كنعان ، « 3 » شخصيت داستان سورهء بقره « 4 » را عزير يا ارميا ، مكان آن را بيت المقدس يا ايلياء ، « 5 » و محل احقاف را بين عمان و مهره « 6 » تعيين مىكند . در داستان اصحاب كهف نيز نام قهرمانان ، پادشاه ، موقعيت شهر و محل غار را ذكر مىكند . « 7 » در تفسير داستان حضرت نوح ، به شمار دقيق ايمانآورندگان از خانوادهء او و غير آن و نيز به اسامى فرزندان حضرت نوح اشاره مىكند . « 8 » و فاصلهء بين ايام زندگانى حضرت يوسف و حضرت موسى را دقيقا چهار صد سال مشخص مىكند . « 9 »
طنطاوى در تعيين مشخصات داستانها به اختصار از كنار آنها مىگذرد و به مستند اين اقوال اشاره نمىكند . در تفسير او به ندرت به شاخ و برگهاى قصهگويان و تفصيلهاى برگرفته از اسرائيليات برمىخوريم . او در تفسير داستان حضرت موسى ، مطالبى را دربارهء بزرگى و هيبت مار آن پيامبر عظيم الشأن ، كه موجب مرگ 25 هزار نفر شد ، نقل كرده و مىگويد كه قرآن دربارهء آنها چيزى نگفته است . او در اين موارد ، چيزى را معتبر مىشمارد كه آيات قرآن يا احاديثى كه بر صحتشان برهان اقامه
هامش
( 1 ) . همان ، ج 13 ، ص 166 و 167 .
( 2 ) . همان ، ج 9 ، ص 202 و 203 .
( 3 ) . همان ، ج 6 ، ص 152 .
( 4 ) .أَوْ كَالَّذِي مَرَّ عَلى قَرْيَةٍ . . .. سورهء بقره ، آيهء 259 .
( 5 ) . الجواهر ، ج 1 ، ص 239 .
( 6 ) . همان ، ج 24 ، ص 282 .
( 7 ) . همان ، ج 9 ، ص 125 .
( 8 ) . همان ، ج 6 ، ص 152 .
( 9 ) . همان ، ج 4 ، ص 208 .