تخطي إلى المحتوى الرئيسي

عقلگرايى در تفاسير قرن چهاردهم ( فارسى ) — صفحة 292

مساهمون:

ص٢٩٢
نازل شده باشد و چه طبق گفتهء معدودى از آنها نازل نشده باشد ، در هر صورت ، معجزه‌اى براى حضرت عيسى است . « 1 » شكافته شدن سنگ با ضربهء عصاى حضرت موسى و پيدايش چشمه را معجزه‌اى نادر الوقوع معرفى مىكند كه به دست نبى صورت گرفته است . « 2 » و به عذاب‌هايى كه پى در پى ، قوم فرعون را مبتلا مىساخت ، تنها در تفسير لفظى آيات اشاره مىكند . « 3 » در سورهء ذاريات ، خداوند به عذاب قوم لوط اشاره مىكند كه
« لِنُرْسِلَ عَلَيْهِمْ حِجارَةً مِنْ طِينٍ مُسَوَّمَةً »
« 4 » . از نظر طنطاوى « مسومة » ناميدن اين سنگ‌ها دلالت بر اين دارد كه اينها از سنگ‌هاى اين دنيا نبوده‌اند . « 5 » در تفسير همان سوره به عذاب‌هايى كه اقوام مختلف را در برگرفته ، غرق شدن در دريا براى قوم موسى ، باد براى قوم عاد ، صاعقه براى قوم ثمود و هلاكت براى قوم نوح ، اشاره مىكند و بىتوضيح يا تأويل ، از كنار آنها مىگذرد . « 5 » در تفسير سورهء احقاف نيز دربارهء عذاب اين قوم مطلب خاصى نمىگويد . « 7 » مؤلف الجواهر در تفسير سورهء فيل ، داستان ابرهه و قصد او براى تخريب كعبه را باز مىگويد و در تفسير لفظى آيات ، به عذابى كه آنها را نابود كرد ، اشاره مىكند . « 8 » در تفسير مردن و زنده شدن دوباره ، در داستان عزير ، « 9 » اصحاب كهف ، « 10 » گاو بنىاسرائيل « 11 » و پرندگان حضرت ابراهيم « 12 » و نيز در تفسير عجايب قصهء حضرت سليمان ، « 13 » همين شيوه را دنبال مىكند ؛ يعنى وقايع را تأويل نمىكند ، كلمات را مجازى نمىخواند و اختصارگويى را برمىگزيند .
هامش
( 1 ) . همان ، ج 2 ، ص 212 . ( 2 ) . همان ، ج 1 ، ص 82 . ( 3 ) . همان ، ج 4 ، ص 212 . ( 4 ) . تا بر آنها سنگى از گل نشان زده ، بفرستيم . سورهء الذاريات ، آيهء 23 و 24 . ( 5 ) الجواهر ، ج 23 ، ص 115 . ( 7 ) . همان ، ج 21 ، ص 124 . ( 8 ) . همان ، ج 25 ، ص 269 . ( 9 ) . همان ، ج 1 ، ص 239 . ( 10 ) . همان ، ج 9 ، ص 125 . ( 11 ) . همان ، ج 1 ، ص 83 . ( 12 ) . همان ، ص 240 - 244 . ( 13 ) . همان ، ج 13 ، ص 135 .