نقل شده ، تنها در صورت صحيح بودن روايات آن پذيرفتنى است ، در حالى كه اصلا براى فهميدن كلام قرآن ، دربارهء اين واقعه ، به آن نيازى نيست . « 1 » آن چه را دربارهء داستان حضرت آدم ، « 2 » عصاى حضرت موسى « 3 » و ميقات آن حضرت « 4 » و داستان حضرت نوح « 5 » آمده نيز از جملهء اسرائيليات معرفى مىكنند . از ميان رواياتى كه در داستان عذابهاى قوم فرعون ، در تفاسير حكايت شده ، تنها قول ابن عباس را آن هم به خاطر موافقت با معناى متبادر كلمه مىپذيرند و باقى را از اسرائيليات به شمار مىآورند . « 6 » در تفسير
« فارَ التَّنُّورُ »
« 7 » در واقعهء طوفان نوح ، توضيحات مفسران به نقل از صحابه و تابعين را جز اسرائيليات چيزى نمىدانند و روايتى را نيز كه به ابن عباس نسبت داده شده مرفوع خوانده ، استناد به آن را صحيح نمىدانند . از اين ميان تنها ، روايتى از عايشه را ترجيح مىدهند كه در سند آن نيز اختلاف وجود دارد . « 8 »
عهدين
كتابهاى عهدين همواره مورد توجه بسيارى از مفسران در تبيين و تفصيل داستانهاى قرآن بوده است . رشيد رضا در جلد هشتم المنار از چگونگى ورود اسرائيليات به حوزهء تفكر اسلامى سخن مىگويد و روش صحابه و تابعين را در برخورد با كتب عهدين ، خلاف دستور پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله مىداند كه فرمود : « لا تصدقوهم و لا تكذبوهم » . « 9 » او اشاره مىكند كه عدهاى از مسلمانان بر آن بودند تا مطالبى از كتب عهدين را بپذيرند كه با كلام خدا و رسولش مخالفت نداشته باشد ، اما اين امرى است بسيار دشوار كه جز اندكى از علماى فحول از عهدهء آن برنمىآيند . « 10 » با وجود اين ، خود نيز سخنان
هامش
( 1 ) . همان ، ص 53 .
( 2 ) . همان ، ج 8 ، ص 354 - 356 .
( 3 ) . همان ، ج 9 ، ص 44 .
( 4 ) . همان ، ص 216 - 218 .
( 5 ) . همان ، ج 12 ، ص 104 و 105 .
( 6 ) . همان ، ج 9 ، ص 86 .
( 7 ) .« إِذا جاءَ أَمْرُنا وَ فارَ التَّنُّورُ . »سورهء هود ، آيهء 40 .
( 8 ) . المنار ، ج 12 ، ص 75 و 76 .
( 9 ) . نه آنها را تصديق كنيد و نه تكذيب نماييد .
( 10 ) . المنار ، ج 8 ، ص 356 .