توضيح آن ، به يافتههاى علمى دربارهء برق و صاعقه مىپردازد و مىگويد : ممكن است كه آفرينندهء قادر ، نابودى آنها را در زمانى قرار داده باشد كه ابرهاى اشباع شده از الكتريسيته بر اثر علل عادى و معمول آن ، به سمت سرزمينهاى آنها روانه شده باشند ، همانگونه كه ممكن است كه خداوند ، اين صاعقه را به گونهاى غيرعادى براى آنها آفريده باشد . « 1 »
رشيد رضا در جلد دوازده المنار به مناسبت داستان طوفان حضرت نوح به تفصيل ، از عذاب سخن مىگويد . از نظر او بين امت اسلام با امتهاى پيشين ، در مبتلا شدن به عذاب ، اين تفاوت وجود دارد كه خداوند ، آنها را به هلاكتى فراگير ، همچون گذشتگان دچار نمىكند . نابودى و هلاكت عمومى آنها با ظهور قيامت خواهد بود . و عذاب ، تنها به ظالمان اختصاص دارد . او سپس از انواع بلاياى طبيعى ، كه گريبان اين كرهء خاكى را گرفته است ، و از لزوم توبه به درگاه خداوند سخن به ميان مىآورد . « 2 »
روايت
آورديم كه مفسران المنار روايت را در تفسير قرآن و داستانهاى آن معتبر مىشمارند ، اما روايتى كه به سند صحيح از معصوم نقل شده باشد ؛ ولى در عمل ، به نقل روايات پرداخته و آنها را نمىپذيرند نه آن كه به آنها استناد كنند .
آنان در داستان حضرت موسى ، سخنانى را كه دربارهء كشتن فرزندان ذكور نقل شده « 3 » و علت آن را پيشگويى كاهنان دانسته است ، بىاساس مىخوانند ، « 4 » هر آن چه دربارهء داستان حضرت سليمان گفته شده ، نام « اوهام و اكاذيب » بر آن مىنهند « 5 » و مطالبى را كه در تعيين شخصيت داستان آيهء 259 سورهء بقره « 6 » و ديار او آورده شده ، تيرى در تاريكى يا پذيرفتن اسرائيليات مىخوانند . « 7 » از نظر مفسران المنار ، عللى كه براى درخواست حضرت ابراهيم در داستان حضرتش و چهار پرنده
هامش
( 1 ) . همان ، ج 8 ، ص 506 و 507 .
( 2 ) . همان ، ج 12 ، ص 109 .
( 3 ) . سورهء بقره ، آيهء 42 .
( 4 ) . المنار ، ج 1 ، ص 313 .
( 5 ) . همان ، ج 1 ، ص 398 و 399 .
( 6 ) .« أَوْ كَالَّذِي مَرَّ عَلى قَرْيَةٍ . . . ».
( 7 ) . المنار ، ج 3 ، ص 49 .