تا با آنان همان گونه رفتار كند كه خداوند با ملائكهء مقربش عمل نمود ، بر تكذيب كنندگان صبر پيشه كند ، حقيقت جويان را راهنما باشد و به تمامى دعوت شوندگان حجتى آشكار ارائه دهد . « 1 »
قصههاى قرآن در بيان مفسران المنار
معجزات و خوارق عادات ، در همهء داستانهاى قرآن جلوهاى شگفت دارد .
مفسران المنار چه برداشتى از اين امور داشته و چه روشى را در تفسير آنها در پيش مىگيرند ؟ و نگاه آنان به اين مجموعه چگونه است ؟
معجزات و امور خارق العاده
مفسران المنار به اصول بنيادينى در اين موضوع باور دارند :
1 - به نظام علّى و معلولى حاكم بر جهان معتقدند كه دگرگون نمىشود و تغيير نمىپذيرد ، « 2 » سنتهايى كه عالم اجسام و ارواح را در برمىگيرد و براى هيچ يك از افراد بشر استثنا قائل نمىشود . « 3 » آنان قرآن كريم را نيز مؤيد اين انديشه تلقى كرده ، « 4 » آيات متعددى را به عنوان شاهد ذكر مىكنند . « 5 »
2 - در عين حال به وقوع معجزات با قدرت خداوند و به دست پيامبران نيز باور داشته ، ايمان به آنها را مطابق با ظاهر آيات واجب مىدانند . « 6 »
اين اعتقاد اصلى رشيد رضا و عبد ه است . اما در طرح اين مطلب ، دايرهء معجزات و خرق عادات را بسيار محدود كرده ، در پذيرش مصاديق آن سخت مىگيرند . سحر و كهانت را از مصاديق آن ندانسته ، با اين باور و انتساب آن به قرآن ، به شدت مبارزه مىكنند . همين تأكيد آنان بر نفى امورى كه در اذهان مردم ، خرق عادات و از سنخ معجزات ، تلقى مىشوند ، و متعاقب آن ، روش ويژهاى كه در تفسير آيات مربوط به آن
هامش
( 1 ) . همان ، ج 1 ، ص 254 و 255 .
( 2 ) . همان ، ص 315 .
( 3 ) . همان ، ج 11 ، ص 241 .
( 4 ) . همان ، ج 8 ، ص 517 .
( 5 ) . همان ، ج 11 ، ص 237 - 240 .
( 6 ) . همان ، ج 1 ، ص 314 .