مطرح گرديده « 1 » و يا خوانندگان علاقهمند به كتابهايى كه در اين مورد بوده ، راهنمايى شدهاند . « 2 » به رغم اين همه ، موارد خلاف نيز وجود دارند ، در تفسير سورهء اعلى ، به مناسبت آن كه در اين سوره از تقدير و هدايت نام آورده شده ، به ذكر نمونههايى چند به نقل از يك كتاب علمى پرداخته شده است . « 3 » همچنين به رغم گزيدهگويى اين تفسير ، در تفسير برخى آيات توضيحات مفصلترى را شاهديم « 4 » كه در موردى به حدود چهار صفحه رسيده است . « 5 »
2 - سادهگويى
خداوند در آيات بىشمارى از كتاب گران قدرش ، از آفرينش آسمانها و شگفتىهاى زمين سخن گفته است . اين آيات در هر عصرى ، و در هر تفسيرى ، به تفاوت مورد توجه قرار گرفته است . آن چه در تفسير نمونه مشهود است ، عنايت و علاقهمندى مؤلفان آن ، به علوم طبيعى در تفسير اين آيات كريم است . آنان در تفسير اين بخش از كتاب خدا از يافتههاى علوم تجربى بهره بردهاند ، اما همانطور كه پيش از اين اشاره كرديم ، وارد جزئيات و پيچيدگىها و دقايق علمى آن نشدهاند . و در ارائهء اين مطالب ، بيشتر به امورى استناد نمودهاند كه از طريق تجربه براى عموم آشكار و ملموس است .
از به كار بردن اصطلاحات علمى پرهيز نمودهاند و در مواردى كه از برخى واژگان خاص استفاده كردهاند ، در پاورقى ، دربارهء آن توضيح دادهاند . « 6 »
بايد اشاره كرد كه آنان به عنوان دوستداران علوم طبيعى ، و نه يك عالم و متخصص در آن ، به اين دسته از دانشها پرداختهاند . لذا آن چه در مواردى بيان داشتهاند ، چه بسا در خور دقت و تأمل مجدد باشد . « 7 » همچنين گاهى اوقات ، مطالب خود را به نقل از
هامش
( 1 ) . همان ، ج 15 ، ص 125 ؛ ج 26 ، ص 25 و 26 .
( 2 ) . همان ، ج 3 ، ص 215 ؛ ج 10 ، ص 111 ؛ ج 11 ، ص 183 ؛ ج 26 ، ص 26 و 27 .
( 3 ) . همان ، ج 26 ، ص 389 - 391 .
( 4 ) . همان ، ج 10 ، ص 338 - 341 ؛ ج 11 ، ص 298 - 308 ؛ ج 22 ، ص 562 - 565 .
( 5 ) . همان ، ج 27 ، ص 18 - 22 .
( 6 ) . همان ، ج 10 ، ص 340 ؛ ج 11 ، ص 41 .
( 7 ) . همان ، ج 16 ، ص 398 - 400 ؛ ج 21 ، ص 231 ؛ ج 22 ، ص 234 ؛ ج 26 ، ص 18 - 23 ؛ ج 26 ، ص 388 .