ستونى بسيار نيرومند اما نامرئى ، كرات آسمانى را در جاى خود نگهداشته است ، معجزهء علمى قرآن مجيد ، در پرده برداشتن از حقيقتى علمى كه در زمان نزول آيات ، در نتيجهء تسلط هيئت بطلميوسى بر محافل علمى جهان ، بر كسى آشكار نبوده است . « 1 »
مفسران نمونه به استناد آن كه در آيات متعددى از كوهها به « رواسى » تعبير شده است ، كوهها را مايهء ثبات زمين دانسته و آن را حقيقتى تلقى كردهاند كه امروزه از نظر علمى ثابت شده است . « 2 » ايشان در توضيح اين مطلب به موارد مختلفى اشاره مىكنند كه در طولانىترين مورد ، كمتر از دو صفحه است . در اين موضوع نيز مباحث مطرح شده به زبانى ساده و بيانى روشن طرح گرديده است . « 3 »
اگرچه نياز به دو جنس نر و ماده براى تداوم نسل بشر و برخى حيوانات ، از ابتدا شناخته شده بود ، اما تعميم آن به انواع حيوانات و گياهان ، حقيقتى بود كه تا قرنها ناشناخته مانده بود . مفسران نمونه با علاقهمندى و به تفصيل ، از اين معجزهء علمى قرآن سخن مىگويند و به دفعات از دانشمندى سوئدى كه در قرن 18 ميلادى ، آن را كشف كرده است ، نام مىبرند ؛ « 4 » اما به توضيح انواع و روشهاى ديگر توليد مثل كه از اين قاعده خارج است اشاره نمىكنند . آنان به رغم طرح احتمال اطلاق قاعدهء زوجيت بر عالم اتم و يا تقسيم بندىهاى اعتبارى دوگانهء ماده و صورت يا جوهر و عرض ، با بيان اين نكته كه حمل لفظ بر معناى حقيقى ، در صورت نبودن قرينهء خلاف ، اولى از معناى كنايى است ، از پذيرش اين احتمالات سر باز مىزنند . « 5 »
مفسران نمونه در تفسير آيهء 164 سورهء بقره به خاصيت حياتبخشى و تصفيه كنندگى باران و عمل شگفت ابرها در معلق نگه داشتن آب بر خلاف قانون جاذبه و اهميت آنها از لحاظ جابهجايى آب ، « 6 » و نيز ذيل همين آيه و آيهء 14 سورهء نمل ، به شناورى چوب ، در نتيجهء تفاوت وزن مخصوص آن و فشار آب بر سطح آن ، « 7 » در
هامش
( 1 ) . همان ، ج 10 ، ص 111 ؛ ج 17 ، ص 29 .
( 2 ) . همان ، ج 11 ، پاورقى ص 183 ؛ ج 17 ، ص 30 .
( 3 ) . همان ، ج 10 ، ص 113 و 114 ؛ ج 11 ، ص 182 و 183 ؛ ج 17 ، ص 30 ؛ ج 22 ، ص 235 .
( 4 ) . همان ، ج 10 ، ص 115 و 119 ؛ ج 15 ، ص 191 ؛ ج 17 ، ص 32 ؛ ج 22 ، ص 235 .
( 5 ) . همان ، ج 18 ، ص 378 .
( 6 ) . همان ، ج 1 ، ص 411 و 412 .
( 7 ) . همان ، ص 411 ؛ ج 11 ، ص 182 .