تخطي إلى المحتوى الرئيسي

عقلگرايى در تفاسير قرن چهاردهم ( فارسى ) — صفحة 192

مساهمون:

ص١٩٢
صورت و در مناسب‌ترين موقعيت آفريده شده‌اند . « 1 » او هدف قرآن را از پرداختن به مسئلهء راندن شياطين توسط شهاب‌ها توضيح مىدهد و مىگويد : هدف آن است كه بشر بداند كه شياطين هيچ راهى به آسمان ندارند و جمال خيره كنندهء آن همواره محفوظ است و برترى آن از هر رجس و پليدىيى مصون است . « 2 » مفسر فى ظلال القرآن از داستان خلقت آدم ، بيان حقيقت وجود و ماهيت انسان و چگونگى پيوند ميان آن دو را استفاده مىكند و آنها را تنها مباحث ثمربخش و هدايتگر براى بشر در اين داستان مىخواند . « 3 » همچنين در جاى ديگر ، دربارهء آن مىگويد كه اين ، قصه نيست ، بلكه بيان حقيقت انسان است و پيدايش او و جهان‌هاى پيرامون او و مسيرى كه خداوند براى او پسنديده و گرفتارىهايى كه مانع او مىگردند و پايانى كه در انتظار او است . « 4 »

عقل و علم در بيان مفسر الميزان

جايگاه عقل از ديدگاه اسلام

علامه طباطبائى عقل را شريف‌ترين نيرو در وجود انسان مىخواند « 5 » كه قرآن در بيش از سيصد مورد ، مردم را به استفاده از آن دعوت كرده است . « 6 » در موارد بسيارى به طور اجمال به انديشيدن امر كرده است و در آيات بسيارى نيز ، چون آيات مربوط به آفرينش آسمان و زمين و كوه‌ها و درختان و حيوانات و انسان و هم‌چنين در اختلاف زبان‌ها و رنگ‌ها و نژادهاى بشر ، به تفصيل عقل را مورد خطاب قرار داده است . در آيات متعددى به تعقل و تفكر و سير و گردش در زمين و نظر كردن در احوال گذشتگان فرمان داده و در آيات ديگرى علم و دانش را ستوده ، مردم را با بيانى رسا و بليغ به فراگرفتن آن فراخوانده است . « 7 »
هامش
( 1 ) . همان ، ج 1 ، ص 53 و 54 ؛ نيز ر . ك : ج 6 ، ص 3606 و 3816 . ( 2 ) . همان ، ج 4 ، ص 2133 . ( 3 ) . همان ، ج 1 ، ص 59 . ( 4 ) . همان ، ج 3 ، ص 1270 . ( 5 ) . الميزان ، ج 3 ، ص 57 . ( 6 ) . همان ، ج 5 ، ص 255 . ( 7 ) . همان ، ج 3 ، ص 57 .