روايات درباره منزلت والاى علمى حضرت امير - عليه السلام - بسيار است و تنها زبان گوياى همين احاديث بيانگر حق مطلب است .
( * ) ملاك پذيرش روايات تفسيرى نبوى و ائمه اطهار ( عليهم السلام )
چنان كه پيشتر گفتيم ، حجيّت قول و فعل و تقرير معصوم روشن و مبرهن است ؛ ليكن طرق وصول به سنت مختلف است ؛ اصوليين ملاكهايى را پذيرفتهاند تا روايات صحيح را از ناصحيح بازشناسند . برخى طرق ، قطعى و بعضى ظنى و غير قطعى است ، از جمله طرق قطعى مىتوان ، اخبار متواتر ، اخبار محفوف به قرائن قطعى و نيز اجماع كاشف از قول معصوم را ذكر نمود . از طرق غير قطعى كه قابليّت كشف ناقصى از سنت دارند ، مىتوان اخبار واحد ظنّى را برشمرد كه از دير زمان تاكنون حجيّت آن مورد اختلاف علما بوده است .
ليكن بحث از حجيّت اخبار و روايات در احكام فقهى و تكليفى مطرح است كه مربوط به عمل مكلف مىشود . لذا بسيارى مدّعيند كه اخبار واحد تنها در احكام شرعى اعتبار دارند 47 ، و برخى ديگر در مسائل غير شرعى ، مانند : تفسير نيز ، حجت مىدانند . 48
خبر واحد و ديدگاه شيخ
اخبار واحد در ميان اهل سنت به عنوان روايت صحيح معتبر است ، 49 و ميان علماى شيعه مورد اختلاف است . سيد مرتضى - اعلى اللّه مقامه - از پيشوايان منع عمل به خبر واحد بوده و آن را حجت نمىداند و حتى منع آن را اجماعى مىداند . در مقابل ، شيخ طوسى كه شاگرد و معاصر وى بوده ؛ اخبار واحد ، از عدل امامى را حجت و حجتش را نيز اجماعى خوانده است . 50 سيد مرتضى اخبار واحد را از نظر اعتبار به منزله قياس شرعى مىداند . 51
مرحوم شيخ انصارى ، فرمودهء شيخ طوسى را درباره خبر واحد به نقل از « عدة الاصول » ، چنين ذكر مىكند 52 : « قول مختار من اين است كه خبر واحد ، اگر از طريق اصحاب و راويان و علماى اماميه نقل گردد و از پيامبر - صلى اللّه عليه و آله -