( عليهما السّلام ) » آن را بيان مىدارد . 30
د - رواياتى كه در مباحث فقهى مطرح مىگردد كه گاهى در بيان مذهب فقهى و گاهى در رد و مناقشهء مذهب مخالفين و گاهى ديگر روايت فقهى استطرادا و به مناسبت ذكر مىگردد . 31
ه - رواياتى كه « اصطلاحات متشرّعه » را توضيح مىدهد .
و - روايات اسباب نزول كه به نقل از صحابه تابعين يا ائمه اطهار - عليهم السّلام - به ويژه باقرين - عليهما السّلام - در تبيان آمده است .
براى مثال در سوره دهر ذيل آيه :
« وَ يُطْعِمُونَ الطَّعامَ . . . »
از عامه و اماميه نقل شده كه اين آيه در شأن امام على و زن و فرزندانش نازل شده است . 32
ز - روايات تأويلى كه معنايى خلاف ظاهر آيه ، يعنى باطن آن را به عنوان ذكر مصداقى ، بيان مىكند :
1 - بقره : 189 :
« وَ لَيْسَ الْبِرُّ بِأَنْ تَأْتُوا الْبُيُوتَ . »
جابر از امام باقر - عليه السلام - نقل كرده كه امام فرمودند : يعنى هر امرى از وجه خود بجا آورده شود . 33
2 - قلم : ( نون ) لوحى از نور است . 34
ح - روايات استطرادى كه به مناسبتى ذيل آيه مورد تفسير ذكر شده است براى مثال ذيل آيه كريمه 35 :
« وَ إِذْ قالَتِ الْمَلائِكَةُ ، يا مَرْيَمُ ، إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاكِ وَ طَهَّرَكِ . »
از پيامبر اكرم - صلّى اللّه عليه و آله - روايت شده كه فرمودند : « خديجه برتر از زنان امت من است ، همانطور كه مريم برتر از زنان عالم است و نيز فرمودند بهترين زنان عالم چهار كس هستند : مريم دختر عمران ، آسيه زن فرعون ، خديجه دختر خُويلد و فاطمه دختر محمد - صلّى اللّه عليه و آله - . » 36
يادآورى مىشود كه در زمينههاى ديگرى چون قرائت 37 ، ناسخ و منسوخ و موارد ديگر ، رواياتى نقل شده كه ما اهم موارد آن را ذكر نموديم .
( * ) امير المؤمنين على ( ع ) پدر تفسير
امير مؤمنان على - عليه السلام - از دوران كودكى در دامن پرمهر و صفاى