يافت تا آنان را به طريق الهى رهنمون سازد .
از جمله آيهء :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ، لا تُبْطِلُوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَ الْأَذى كَالَّذِي يُنْفِقُ مالَهُ رِئاءَ النَّاسِ وَ لا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ ، فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ صَفْوانٍ ، عَلَيْهِ تُرابٌ فَأَصابَهُ وابِلٌ ، فَتَرَكَهُ صَلْداً ، لا يَقْدِرُونَ عَلى شَيْءٍ مِمَّا كَسَبُوا وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرِينَ
« 1 » و آيات ديگرى كه در ادامه بدانها اشاره خواهيم داشت .
7 - تنوّع اسلوب
« 2 » تمثيلات قرآنى - همانند تمامى موضوعاتى كه قرآن كريم از آنها ياد نموده است - در نحوهء پرداخت و ارائه موضوعات ، محدود به يك روش مشخص و معين نمىگردد .
بدين معنا كه قرآن كريم گاه تمثيلهاى خود را به صورت مستقيم و با ذكر لفظ « مثل » - و مشتقات آن - ارائه نموده است . از جمله در آيات :
أَ لَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً . . .
« 3 »
وَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِينَ آمَنُوا امْرَأَتَ فِرْعَوْنَ . . .
« 4 »
و گاه مستقيما از لفظ « مثل » ياد ننموده ، بلكه موضوع را در قالبى تمثيلى ارائه نموده است .
هامش
( 1 ) . بقره / 264 : اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! بخششهاى خود را با منّت و آزار باطل نسازيد ! همانند كسى كه مال خود را براى نشان دادن به مردم ، انفاق كند ، و به خداوند و روز رستاخيز ايمان نمىآورد ، ( كار او ) همچون قطعه سنگى است كه بر آن ، ( قشر نازكى از ) خاك باشد ( و بذرهايى در آن افشانده شود ) و رگبار باران به آن برسد ، ( و همه خاكها و بذرها را بشويد ) و آن را صاف ( و خالى از خاك بذر ) رها كند . آنها از كارى كه انجام دادهاند ، چيزى به دست نمىآورند و خداوند ، جمعيت كافران را هدايت نمىكند .
( 2 ) . در اين بحث ، از كتاب : ضرب الامثال فى القرآن ، عبد المجيد البيانونى . ص 81 و 82 و 98 بهره جستهايم .
( 3 ) . ابراهيم / 24 .
( 4 ) . تحريم / 11 .