دروغين و ايمان به روز جزا دعوت نمود .
در اوج اين منازعات فكرى بود كه قرآن با ارائه مثالهاى بديع و پر جاذبه خود ، رشتههاى اعتقادى آنها را از هم مىگسست و آرمانهاى فكرى ايشان را به ريشخند مىگرفت ، به گونهاى كه گاه خدايان دروغين مشركين را كه بدانها توسّل مىجستند ، به خانهاى عنكبوتى تشبيه نموده كه تاب كمترين مقاومتى را در برابر نسيمى يا وزش بادى يا قطرات آبى ندارد .
آنجا كه مىفرمايد :
مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِياءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَيْتاً وَ إِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوتِ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ
« 1 » و گاه در مثالهاى خود ، خدايان آنها را به مگسى تشبيه مىكند و مىفرمايد :
يا أَيُّهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوا لَهُ ، إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَنْ يَخْلُقُوا ذُباباً وَ لَوِ اجْتَمَعُوا لَهُ ، وَ إِنْ يَسْلُبْهُمُ الذُّبابُ شَيْئاً لا يَسْتَنْقِذُوهُ مِنْهُ ، ضَعُفَ الطَّالِبُ وَ الْمَطْلُوبُ
« 2 » زيرا نقل شده بتپرستان قريش 360 بت را با مشك و عنبر و زعفران آراسته نموده و به عبادت آنها مىپرداختند ، ولى مگسها مىآمدند و بر آنها مىنشستند و زعفران و مشكها را مىربودند و بتها نيز قدرت باز پس گرفتن آنها را نداشتند .
قرآن مجيد از همين صحنه ، براى بيان ضعف و ناتوانى بتها و سستى منطق مشركان استفاده كرده و آنها را به انديشيدن در اين اعتقاد سخيفشان فراخوانده است .
هامش
( 1 ) . عنكبوت / 41 : مثل كسانى كه غير از خدا را اولياى خود برگزيدند ، مثل عنكبوت است كه خانهاى براى خود انتخاب كرده ؛ در حالى كه سستترين خانهها خانهء عنكبوت است اگر مىدانستند !
( 2 ) . حج / 73 : اى مردم ! مثلى زده شده است ، به آن گوش فرا دهيد : كسانى را كه غير از خدا مىخوانيد ، هرگز نمىتوانند مگسى بيافرينند ، هر چند براى اين كار دست به دست هم دهند ! و هر گاه مگس چيزى از آنها بربايد ، نمىتواند از آن باز پس گيرد ! هم اين طلب كنندگان ناتوانند ، و هم آن مطلوبان ( هم اين عابدان ، و هم آن معبودان ) !