در نفوس بشرى بجا مىگذارد .
وقتى سختى و مصيبت از راه مىرسد ، بندگانى كه به خدا ايمان آورده و به او توكّل نمودهاند در پرتو ايمان و تقواى خود از اين مصيبت به درگاه او پناه مىبرند و بر ميزان خضوع و خشوع خود مىافزايند ، امّا همين مصيبت باعث تزلزل روحى و اعتقادى و دورى بيشتر منافقين و كفّار از درگاه خدا مىشود و راه آنها را از مؤمنين جدا مىسازد .
و چون نعمت و گشايشى فرا مىرسد ، در مؤمنين روح بندگى و شكرگذارى و احساس مسئوليّت فزونى مىيابد حال آنكه طايفه مقابل را به ناسپاسى و گردن فرازى و غفلت بيشتر سوق مىدهد .
به همين ترتيب مثالهاى قرآن نيز ، گاه مخالفتها و لجاجتهاى كوردلان را برمىانگيزد و آنان را گمراهتر مىسازد
يُضِلُّ بِهِ كَثِيراً
امّا همين مثالها همچون نسيم رحمتى دلهاى مؤمنين را مىنوازد و بر بصيرت آنها مىافزايد و طريق هدايت را بدانها مىنماياند
وَ يَهْدِي بِهِ كَثِيراً
« 1 »
خوش بود گر محك تجربه آيد به ميان * تا سيه روى شود هر كه در او غش باشد
خداوند متعال در مواردى ديگر به تأثير آيات قرآن بر دلهاى آماده يا آلوده اشاره نموده است . از جمله در آيات 124 و 125 سورهء توبه ، يكى از نشانههاى بارز مؤمنان و منافقان را اين گونه ترسيم نموده است :
وَ إِذا ما أُنْزِلَتْ سُورَةٌ فَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ أَيُّكُمْ زادَتْهُ هذِهِ إِيماناً فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا فَزادَتْهُمْ إِيماناً وَ هُمْ يَسْتَبْشِرُونَ * وَ أَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَتْهُمْ رِجْساً إِلَى رِجْسِهِمْ وَ ماتُوا وَ هُمْ كافِرُونَ *
« و هنگامى كه سورهاى نازل مىشود بعضى از آنان ( به ديگران ) مىگويد اين سوره
هامش
( 1 ) . بنگريد به ، تفسير فى ظلال القرآن ، ج 1 ، ص 51 .