ايمان كداميك از شما را افزون ساخت ؟ ( به آنها بگو ) امّا كسانى كه ايمان آوردهاند ايمانشان را افزود و آنها ( به فضل و موهبت الهى ) خوشحالند .
و امّا آنها كه در دلهايشان بيمارى است ، پليدى بر پليديشان افزود و از دنيا رفتند در حالى كه كافر بودند . »
آرى آنها كه با روح تسليم و ايمان و عشق به واقعيّت ، به قرآن مىنگرند ، از هر سوره بلكه از هر آيهاى ، درس تازهاى فرا مىگيرند كه ايمانشان را پرورش مىدهد و صفات بارز انسانيّت را در آنها تقويت مىكند . ولى كسانى كه از پشت شيشههاى تاريك لجاجت و كبر و نفاق به اين آيات مىنگريد نه تنها از آنها بهره نمىگيرند ، بلكه بر شدّت كفر و عنادشان افزوده مىشود .
و به تعبير ديگر ، در برابر هر فرمان تازهاى نافرمانى و عصيان مىكنند ، و در مقابل هر دستورى سركشى تازهاى و در مقابل هر حقيقت ، لجاجت جديدى ، و اين سبب تراكم عصيانها و نافرمانيها و لجاجتها ، در وجودشان مىشود و چنان ريشههاى اين صفات زشت در روح آنان قوى مىگردد كه سرانجام در حال كفر مىميرند و راه بازگشت به روى آنها به كلّى بسته مىشود ! « 1 » يكى از محقّقين دربارهء اين موضوع مىنويسد :
« انگيزهها و ارزشهاى فرد در آگاهى و ادراكش تأثير مىگذارد . نتيجهء بسيارى از بررسيهاى تجربى جديد اين موضوع را به اثبات رسانيده ، و قرآن در مواردى به اين حقيقت اشاره كرده است ، آنجا كه يادآورى مىكند كه چگونه ايمان باعث مىشود مؤمنان در حالت آمادگى و توجّه به آيات قرآن كه از طرف خدا نازل مىشود گوش فرا دهند و آنها را آگاهانه درك كنند و به طور دقيق بفهمند . در حالى كه همين آيات در مشركان چنين تأثيرى ندارد و آنها از گوش فرا دادن و ادراك و فهم آنها غافلند . » « 2 »
هامش
( 1 ) . تفسير نمونه ، ج 8 ، ص 200 .
( 2 ) . قرآن و روانشناسى ، ص 190 .