از زيانهاى دنيا بر حذر دارند ، و با مطرح كردن مثلها عيوب دنياپرستى را نشان دهند و آنچه را كه مايه عبرت است تذكّر دهند . »
8 - تحقير آرمانها و مبانى فكرى و اعتقادى مشركين و كفّار
دقّت و تأمّل در آيات قرآن ، نشانگر آن است كه در مبارزات اعتقادى ميان جبههء حقّ و جبههء باطل ، يكى از سلاحهاى كارسازى كه از خود تأثيرات شگرفى بجاى مىگذاشته ، ابزار « مثال » بوده است ! قرآن كريم در آياتى چند ، اشاره مىدارد كه كفّار و مشركين در مواجه و مقابله با جبههء حقّ ، به مثالهايى چند روى آورده و قصد داشتند تا از اين ابزار در جهت خاموش ساختن نور حقّ بهره جويند .
از جملهء اين آيات حكايت كسى است « 1 » كه قطعهاى از استخوان پوسيده را كه معلوم نبود از چه كسى است و چگونه مرده ، پيدا كرده و به گمان اينكه دليل دندان شكنى براى نفى معاد پيدا كرده است به نزد پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و إله آورد و آن استخوان را نرم كرده و روى زمين پاشيد و گفت : چه كسى مىتواند اين استخوانهاى پوسيده را از نو زنده كند ؟
وَ ضَرَبَ لَنا مَثَلًا وَ نَسِيَ خَلْقَهُ قالَ مَنْ يُحْيِ الْعِظامَ وَ هِيَ رَمِيمٌ
« 2 » خداوند متعال بلافاصله پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله را فرمان مىدهد كه به اين خيره سر مغرور و فراموشكار بگو : « كسى او را زنده مىكند كه در روز نخست او را ايجاد كرد . »
قُلْ يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَها أَوَّلَ مَرَّةٍ وَ هُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ
هامش
( 1 ) . مفسّرين از وى با نامهائى چون : « ابىّ بن خلف » يا « اميّة بن خلف » يا « عاص بن وائل » ياد نمودهاند .
( 2 ) . يس / 78 . پارهاى از مفسران برآنند كه منظور از ضرب المثل در اين آيه ، ضربالمثل عادى و تشبيه و كنايه نيست بلكه منظور بيان استدلال و احتجاجى است كه آن كافر و همفكران او در مقام مخالفت و انكار معاد بدان تشبّث جستهاند .
بنگريد به : تفسير بيضاوى ، النسفى ، صافى و تفسير نمونه در ذيل آيهء مورد بحث .