خدا صلّى اللّه عليه و آله بيعت كرد . « 1 » در جنگهاى بدر ، احد ، خندق و ساير جنگها با رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله بود . « 2 »
مطابق روايات زيادى مدافع ولايت على عليه السّلام بوده است . « 3 »
او در قرائت سر آمد صحابه بود ، بدين جهت به « سيد القرّاء » معروف شد .
روايات تفسيرى زيادى به ابى بن كعب نسبت دادهاند كه مىتوان در سه بخش آنها را معرفى كرد :
روايات تفسيرى ابى بن كعب
در تفاسير شيعه و اهل سنت رواياتى در تفسير آيات قرآن نقل شده است ؛ از جمله در تفسير تبيان « 4 » از شيخ طوسى ، روح الجنان « 5 » از ابو الفتوح رازى ، تفسير القرآن العظيم « 6 » از ابن كثير ، درّ المنثور « 7 » از سيوطى و . . .
شيخ طوسى در تفسير
إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ . . .
وَ إِذَا الْجِبالُ سُيِّرَتْ
« 8 » از ابى بن كعب نقل كرده است كه « كوّرت » يعنى « ذهب نورها » ( نورش از بين رود ) و « سجّرت » يعنى « او قدت فصارت نارا » « 9 » ( بر افروزد و تبديل به آتش شود ) .
در ذيل آيه شريفه
. . . وَ لَمْ يَلْبِسُوا إِيمانَهُمْ بِظُلْمٍ . . .
« 10 » از ابى بن كعب روايت شده است كه منظور از ظلم ، « شرك » است . « 11 »
هامش
( 1 ) . منظور دومين بيعت اهل مدينه است كه در عقبه دوم نزديك منا ( كه اكنون مسجدى قديمى است ) در سال دوازدهم بعثت انجام شد و در آن هفتاد نفر از مدينه با رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله بيعت كردند . ر . ك : ابن هشام ، سيره نبويه ، ج 3 ، ص 438 .
( 2 ) . خير الدين زركلى ، الاعلام زركلى ، ج 1 ، ص 82
( 3 ) . ر . ك : طبرى ، الاحتجاج ، ج 1 ، ص 97 به بعد و شيخ صدوق ، الخصال ، ج 2 ، ص 461 به بعد .
( 4 ) . تبيان ، ج 1 ، ص 280 - 282
( 5 ) . روح الجنان و روح الجنان ، ج 10 ، ص 218 ، ج 6 ، ص 171 و . . .
( 6 ) . تفسير القرآن العظيم ، ج 4 ، ص 507
( 7 ) . الدّر المنثور ، ج 6 ، ص 318
( 8 ) . تكوير ، 1 - 6
( 9 ) . تبيان ، ج 10 ، ص 280
( 10 ) . انعام ، 82
( 11 ) . ابن كثير ، تفسير القرآن العظيم ، ج 2 ، ص 161