از مصحف ابى بن كعب و ابن مسعود چيزى در دست نيست . همچنين به ابى بن كعب نسخه كبيرهاى نسبت دادهاند كه ابو جعفر رازى آن را از ابى روايت مىكند . « 1 »
روايات فضايل سور
بسيارى از مفسران از جمله ثعلبى ، واحدى نيشابورى و زمخشرى براى هر يك از سورههاى قرآن ، حديثى را در فضيلت آن سوره از ابى بن كعب از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله نقل كردهاند . براى حديث فضايل سور از ابى ، چهار سند نقل شده است :
ابن جوزى در كتاب الموضوعات « 2 » دو سند آن را نقل مىكند و در كتاب مقدمتان فى علوم القرآن در مقدّمه كتاب المبانى في نظم المعانى « 3 » سند ديگرى متفاوت با آن دو نقل نموده و مرحوم شيخ صدوق رحمه اللّه در كتاب ثواب الاعمال « 4 » نيز سند ديگرى را كه تنها فضيلت سوره حشر از ابى است ، نقل مىنمايد .
حديث از نظر سند و متن هر دو تضعيف شده است :
از نظر سند : ابن جوزى « 5 » حديث را ساختگى مىداند و در سند اوّل بديع يا بزيع را تضعيف كرده و به نقل از دارقطنى آن را متروك خوانده است . همچنين سيوطى در اللآلى المصنوعة في الاحاديث الموضوعة « 6 » و تدريب الراوى « 7 » از قول ابن المبارك آن را جعلى مىداند .
سند دوم را نيز ابن جوزى « 8 » به سبب مخلد يا محمد بن عبد الواحد تضعيف كرده
هامش
( 1 ) . جلال الدين سيوطى ، الاتقان ، ج 1 ، ص 171 .
( 2 ) . عبد الرحمن بن جوزى ، الموضوعات ، ج 1 ، ص 239 ، 240 .
( 3 ) . مقدمتان في علوم القرآن ، ( مقدمه كتاب المبانى في نظم المعانى ) ، ص 64 - 74 .
( 4 ) . شيخ صدوق ، ثواب الاعمال ، ص 147 .
( 5 ) . عبد الرحمن بن جوزى ، الموضوعات ، ج 1 ، ص 239 ، 240 .
( 6 ) . اللآلى المصنوعة في الاحاديث الموضوعة ، ج 1 ، ص 208 .
( 7 ) . تدريب الراوى في شرح التقريب النووى ، ص 189 .
( 8 ) . الموضوعات ، ج 1 ، ص 239 ، 240 .