چون مسلمانان در نمازهاى يوميه هميشه آن را مىخوانند ، حفظ خواهد شد ؛ از اين رو به ثبت آن نيازى نيست ؛ ولى دو سورهء معوّذتين را از تعويذات پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مىدانست . « 1 » ياد آورى مىشود كه هر دو نظر از ويژگيهاى شخصى ايشان است و ساير صحابه آن را نپذيرفتهاند .
نكته ديگر در مصحف ايشان ، اضافاتى است كه بسيارى از دانشمندان علوم قرآنى آن را نكات تفسيرى مىنامند ، نه الفاظ قرآنى . از قرائت ايشان است :
كانَ النَّاسُ أُمَّةً واحِدَةً
[ فاختلفوا ]
فَبَعَثَ اللَّهُ النَّبِيِّينَ مُبَشِّرِينَ وَ مُنْذِرِينَ . . .
. « 2 »
تعبير به « اختلفوا » از اضافات تفسيرى ايشان است كه مفهوم آيه و علت بعثت انبيا را روشن مىكند كه چون مردم با هم اختلافات داشتهاند ، خداوند پيامبرانى را برانگيخت تا وحدت ايجاد كنند .
ايشان گفته است ما در عهد رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله قرائت كرديم :
يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ
[ انّ عليّا مولى المؤمنين ] . . . « 3 » تعبير « انّ عليّا مولى المؤمنين » از اضافههاى تفسيرى است ، نه الفاظ قرآنى ؛ يعنى در زمان رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله اينگونه تفسير مىشد .
ابى بن كعب
يكى از معروفترين مفسران صحابه ، ابى بن كعب است . نامش ابو المنذر ، از اصحاب رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله ، اهل مدينه و از انصار بوده است . او از نادر نويسندگان عصر رسالت بود كه وقتى مسلمان شد ، از كاتبان وحى گرديد و در عقبهء دوم با رسول
هامش
( 1 ) . ر . ك : جلال الدين سيوطى ، الاتقان ، ج 1 ، ص 170 ؛ محمد هادى معرفت ، التمهيد في علوم القرآن ، ج 1 ، ص 312 - 315 . منظور از تعويذات اين است كه پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله آن دو را براى دفع چشم زخم و سحر مىخوانده است .
( 2 ) . جلال الدين سيوطى ، الدّر المنثور ، ج 3 ، ص 117
( 3 ) . همان