تخطي إلى المحتوى الرئيسي

آشنايى با تاريخ تفسير و مفسران ( فارسى ) — صفحة 222

مساهمون:

ص٢٢٢

مقدمهء اين تفسير

تفسير داراى مقدمه‌اى كوتاه است كه نكات ارزنده‌اى را در بردارد . برخى از نكات آن عبارتند از : 1 . انگيزه تأليف : ايشان دو انگيزه براى تأليف تبيان نقل مىكند : يكى نبود تفسيرى جامع و كامل ، و ديگرى نبودن تفسيرى كه از عقايد شيعه دفاع كند ؛ به همين جهت مىنويسد : فان الذى حملنى على الشروع في هذا الكتاب انّى لم آجد احدا من اصحابنا قديما و حديثا من عمل كتابا يحتوى على تفسير جميع القرآن و يشتمل على جميع فنونه ؛ من از علماى شيعه كسى را در قديم و عصر حاضر نيافتم كه تفسيرى بنويسد كه در بردارنده تمام قرآن باشد و تمام فنون تفسير ( و علوم قرآن ) را نيز در آن به كار برده باشد ؛ 2 . اشاره به روشهاى تفسيرى موجود : ايشان به مهم‌ترين روشهايى كه در آن عصر در تفسير وجود داشته است ، اشاره كرده . روش روايى و نقلى ، روش ادبى ( اعراب و تصريف ) ؛ مانند تفسير زجاج و فرّاء ، روش تفسير به لغت ، مانند تفسير مفضّل بن سلمه ، گرايش و روش كلامى كه افرادى مانند ابو على جبايى به اين مهم پرداختند ، روش فقهى ؛ مانند بلخى ، افرادى نيز تفاسير طولانى مانند طبرى نوشته‌اند ؛ ولى از عامه هستند و نقل قول در آن فراوان است . تفاسير مناسبى مانند تفسير محمد بن بحر ابو مسلم اصفهانى و على بن عيسى رمانى نوشته شده ؛ اما هر دو معتزله هستند ؛ 3 . تمسّك به قرآن و عترت و در هر عصرى ؛ 4 . جواز تفسير قرآن با روايات صحيح از ائمه عليهم السلام چرا كه قول ايشان مانند قول پيامبر صلّى اللّه عليه و آله حجّت است ؛ 5 . حرمت تفسير به رأى ؛ 6 . حرمت تقليد كردن مفسّر در تفسير ؛