از آيهء مورد نظر كمك نمايد ، همين امر گواه بر درستى آن است و گرنه وجهى براى تعبّد بدان به نظر نمىرسد . »
كلام آخر ايشان دراينباره آن است كه شرط پذيرش روايت ( در تفسير ) همراه بودن آن با قرائنى است كه بر صدق و راستى آن گواهى دهد . و اين قرائن عبارتند از :
1 - وجود روايت در منبع معتبر
2 - شهرت راوى به راستگويى و امانت دارى ( در نقل حديث ) ، يا حدّاقل عدم اشتهار وى به دروغگويى و خيانت .
3 - استوارى و سلامت متن ، به گونهاى كه ترديدى را بزدايد يا برآگاهى و علم مفسّر در تفسير آيهء مورد نظر بيافزايد .
4 - عدم مخالفت با مبانى مسلّم عقلى يا شرعى .
اكنون ، چنانچه روايتى دچار ضعف سند باشد ، هر چند در حدّ ارسال ، اگر اين روايت ساير شرايط پذيرش و قبول را دارا باشد ، مورد قبول قرار مىگيرد و ارسال آن مانع از قبولش نمىشود .
« و عليه ، فلا يضّره حتّى الإرسال ، ان وجدت سائر شرائط القبول » « 1 »
2 - 2 - 6 - ارزيابى ديدگاهها و سخن نگارنده :
آنچه در فصل دوّم گذشت ، دو ديدگاه اساسى دربارهء امكان يا عدم امكان تعبّد به روايات گمانآور و غير قطعى در زمينهء تفسير بود ، چنانكه ديديم ، شيخ طوسى رحمه اللّه آية اللّه خويى رحمه اللّه و آية اللّه فاضل ، تعبّد به روايات تفسيرى غير قطعى را در تفسير ممكن دانستند ، با اين تفاوت كه شيخ طوسى رحمه اللّه معتقد بود ، گرچه تعبّد به اين روايات امكان دارد ولى چنين امرى صورت نگرفته است و دليلى بر تعبّد وجود ندارد . ليكن دو مفسّر ديگر همان بناء عقلاء و عدم ردع شارع از آن را دليل تعبّد دانستند . ازاينرو استفاده از روايات تفسيرى غير قطعى در تفسير طبق اين ديدگاه ، بىاشكال خواهد بود ، مشروط بر آن كه شرايط حجّيت را دربرداشته باشد .
هامش
( 1 ) . پيشين ، ص 33 .