از جملهء قائلان به عدم امكان آن مىباشند ، از آنجا كه آشنائى كامل با ديدگاههاى دانشمندان ياد شده و اطلاع از نحوهء ارزيابى و ارزشگذارى آنان از روايات تفسيرى نيازمند بررسى كامل سخنان آنان مىباشد ، در آغاز ، ديدگاه آنان را دنبال مىكنيم و در پايان به جمعبندى آن خواهيم پرداخت .
ديدگاه باورمندان به امكان حجيّت روايت غير قطعى در تفسير 2 - 2 - 1 - ديدگاه شيخ طوسى رحمه اللّه در روايات تفسيرى
اين مفسّر نام آشناى شيعه ، كه از پيشگامان عرصهء تفسير و تدوين آن است و مهارت ويژهاى در دانشهاى مختلف اسلامى ، از جمله تفسير و اصول داشته است در امكان تعبّد به پذيرش خبر واحد فرقى ميان اصول و فروع ، كه تفسير از نوع اصول و فقه از فروع است ، نمىبيند و همانگونه كه در گذشته نظر ايشان را در امكان تعبّد به پذيرش خبر واحد در فروع و احكام ياد كرديم ، در تفسير و اصول اعتقادى نيز ديدگاهشان همان امكان تعبّد است تنها تفاوتى كه ، در باور ايشان ، ميان اين دو وجود دارد آن است كه تعبّد به خبر واحد در فقه واقع هم شده است ، چه اينكه ادلّهء فراوان شرعى بر تجويز عمل به خبر واحد در اختيار است ، ليكن در اصول دين ، كه تفسير نيز از آن جمله است ، گرچه امكان تعبّد وجود دارد ولى عملا ، تعبّدى صورت نگرفته است .
سخن ياد شده از اين عبارت ايشان پيداست كه مىنويسد :
« انّه ما كان يمتنع ان نتعبّد بقبول خبر الواحد فى اصول الدين كما تعبّدنا الان بقبوله فى فروعه » . « 1 »
همچنين مىنويسد :
« و الّذى أذهب اليه ، أنّ خبر الواحد لا يوجب العلم و أنّه كان يجوز أن ترد العبادة بالعمل به عقلا ، و قد ورد جواز العمل به فى الشّرع . . . » « 2 »
شايان ذكر است كه ايشان ، عمل به خبر واجد شرايط را در حوزهء فقه نيز واجب
هامش
( 1 ) . العدّه فى اصول الفقه ، پيشين ، ص 105 .
( 2 ) . همان ، ص 100 .