11 - مهدى 12 - امير العصب » . ملاحظه مىكنيد كه در اين شمارش ، حتى نام على بن ابى طالب عليه السّلام نيز ديده نمىشود ، ازهمينرو ، سيوطى آن را نپسنديده و شمارش ديگرى ارائه داده .
همچنين ، از ابن حجر عسقلانى ، يكى از شارحان صحيح بخارى ، نامهاى ذيل را براى دوازده جانشين پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم گزارش كرده : « 1 - ابو بكر 2 - عمر 3 - عثمان 4 - على عليه السّلام 5 - معاويه 6 - يزيد 7 - عبد الملك مروان 8 - وليد بن عبد الملك 9 - سليمان عبد الملك 10 - يزيد بن معاويه 11 - هشام بن حكم 12 - وليد بن يزيد بن عبد الملك » . شايان ذكر است كه در شمارش ابن حجر پس از خلفاى اربعه ، نام خاندان اموى به ميان آمده و از عباسيان يادى نشده ، حال آن كه در شمارش عبد اللّه بن عمر اينگونه نبود .
سيوطى پس از ذكر اقوال ياد شده ، نتوانسته است به شكل كامل نظر دهد ازاينرو ، تطبيق خود را ناتمام و در برخى موارد با احتمال و ترديد مطرح كرده وى نخست هشت تن از آنان را اينگونه مىشمارد : « خلفاى چهارگانه ، حسن بن على عليهما السّلام ، معاويه ، عبد اللّه بن زيبر و عمر بن عبد العزيز » و دربارهء ساير خلفا مىنويسد :
« احتمال دارد كه دو نفر از آنان « المهتدى » و « الطّاهر » از حاكمان بنى عباس باشند . »
دليل اين احتمال آن است كه وى آن دو را عادل مىپندارد . سپس مىافزايد : « دو نفر ديگر باقى ماندهاند كه بايد به انتظار آنان بنشينيم ، يكى از آن دو مهدى است كه از آل محمد صلّى اللّه عليه و إله و سلّم است » . وى بىآنكه نامى از دوازدهمين امام خياليش ببرد ، از آن مىگذرد ، او همچنين تعيين نكرد كه از ميان المهتدى و الطّاهر كداميك نهم و كداميك دهم است .
كوتاه سخن آنكه ، اين همه سردرگمى و تحّير در گفتههاى دانشمندان اهل سنّت دربارهء تطبيق نامهاى جانشينان دوازدهگانه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم نشانگر آن است كه به بيراهه ميروند و به يقين ، راه رهايى از اين اضطراب و واماندگى ، سر سپردن به نصوص معتبر و مطمئنى است كه از پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم و على عليه السّلام به ياد مانده ، در غير اين صورت ، ناشناخته ماندن اهل بيت و جانشينان پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم ، پس از گذشت هزار و چهارصد و اندى سال ، هيچ توجيه و عذرى نمىتواند داشته باشد .
اكنون ، پس از بررسى كوتاهى كه دربارهء پيوند معصومان عليهم السّلام با قرآن صورت گرفت ،
آسيب شناسى و روش شناسى تفسير معصومان ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 27
مساهمون: على اكبر رستمى
ص٢٧