همين باره آراسته مىكنيم :
« انّ اللّه تبارك و تعالى طهّرنا و عصمنا و جعلنا شهداء على خلقه و حجّته فى أرضه و جعلنا مع القرآن و جعل القرآن معنا لانفارقه و لا يفارقنا » « 1 »
« خداوند متعال ، ما ( اهل بيت ) را پاكيزه و معصوم داشت ، و گواهان بر آفرينش خود و حجت خويش بر زمين قرار داد ، ما را همراه قرآن و قرآن را همراه ما قرار داد ، هيچ يك از ديگرى جدا نخواهيم شد . »
1 - 3 - نام و نشان عترت يا جانشينان معصوم پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم
در بحث كوتاه پيشين ، مسالهء همتايى عترت با قرآن و عصمت آن دو به خوبى پيدا بود به گونهاى كه بحث ثقلين در اكثر منابع اهل سنّت آمده بود و شمارى از عالمان آنها نيز پيوند ژرف عترت با قرآن را يادآور شدند ، ليكن آنچه عالمان اهل تسنّن را با دشوارى روبرو نموده و آنان را به ارائه تحليها و سخنان پراكنده و ناسازگار واداشته موضوع نام و نشان عترت و جانشينان پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم است ، گرچه بررسى همه جانبه در اين زمينه مجال بيشترى مىطلبد ليكن شايسته است در حدّى كوتاه اشارهاى به اين امر صورت گيرد .
1 - 3 - 1 - شمار جانشينان پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم
دراينباره ، رواياتى در منابع معتبر اهل تسنّن و شيعه ديده مىشود كه شمار جانشينان و خلفاى پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم را دوازده تن دانسته ، افزون بر آنكه به برخى از ويژگيهاى آنان نيز اشاره نموده است . حديث ذيل ، كه مستند به پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم است ، با تفاوت اندكى در برخى عبارات ، در منابع بسيارى از فريقين آمده است : « يكون بعدى إثنا عشر خليفة كلّهم من قريش » « 2 » « پس از من ، دوازده جانشين ، كه همهء آنان از قريشند ، خواهند آمد » .
قندوزى حنفى ، از عالمان اهل سنّت و صاحب كتاب ينابيع المودّه ، حديث فوق را با تعبيرهاى گوناگون از منابع اهل تسنّن از جمله ، صحيح بخارى ، مسلم ، سنن ترمذى ، أبى
هامش
( 1 ) . محمد بن يعقوب كلينى ، اصول كافى ، ج 1 ، ترجمه و شرح ، سيد جواد مصطفوى ، تهران ، دفتر نشر فرهنگ اهل بيت عليهم السّلام بىتا ، ص 270 و 271 .
( 2 ) . قندوزى حنفى ، ينابيع المودّه ، پيشين ، ج 3 / 503 .