و - گستردگى جرى و تطبيق در روايات تفسيرى :
در مجموعهء روايات تفسيرى ، چنانچه به بخشهاى متعدّدى از آن رجوع شود ، حدّاقل يك يا چند روايت در هر بخش ديده مىشود كه معصومان عليهم السّلام ، روش جرى را به كار گرفته و مفاد آيه يا بخشى از يك آيه را بر مصداق يا يكى از آشكارترين و برترين مصاديق آن تطبيق نمودهاند . علّامهء طباطبائى رحمه اللّه كه تلاش نموده است تا هر آيهاى را كه دربارهاش روايت تفسيرى وارد شده ، آن روايت يا روايات را در تفسيرش بياورد و در بحثهاى روايى خود تحليل نمايد ، با اطّلاع وسيعى كه از ميزان بكارگيرى جرى توسّط معصومان عليهم السّلام دارد ، موارد آن را در روايات تفسيرى بسيار گسترده دانسته و جرى را سليقه و روش آن بزرگواران به شمار آورده ، و مىنويسد :
« و هذه سليقة ائمّة اهل البيت عليهم السّلام فإنّهم - عليهم السلام - يطبّقون الآية من القرآن على ما يقبل أن ينطبق عليه من الموارد و ان كان خارجا عن موارد النزول » « 1 »
« جرى و تطبيق ، روش و سليقهء اهل البيت عليهم السّلام است ، چه اينكه آنان آيات قرآن را كه قابل انطباق با مواردى غير از موارد نزول باشد ، تطبيق مىكردند »
ايشان حتّى آمار تقريبى رواياتى را كه در آن روش جرى بكارگرفته شده نشان داده و آن را صدها روايت شمرده و مىنويسد :
« و الرّوايات فى تطبيق الآيات عليهم - عليهم السلام - او على أعدائهم ، أعنى روايات الجرى ، كثيرة فى الأبواب المختلفة و ربما تبلغ المئين » « 2 »
« روايات جرى ، كه در صدد تطبيق آيات قرآن بر اهل بيت عليهم السّلام يا بر دشمنان آنان مىباشد ، در بخشهاى گوناگون ، بسيار است و بسا به صدها روايت برسد » .
با جستجويى كه نگارنده انجام داد ، اين نتيجه حاصل شد كه بيش از يكصد و چهل بار اصطلاح « جرى » در سراسر تفسير گرانقدر الميزان به كار رفته است . « 3 » كه برخى موارد آن در
هامش
( 1 ) . الميزان فى تفسير القرآن ، پيشين ، ج 1 ، ص 42 .
( 2 ) . همان .
( 3 ) . نگارنده ، آمار ياد شده را با استفاده از كامپيوتر ، سىدى) DC (نور الأنوار 2 ، بدست آورد و موارد بسيارى از آن را عينا به تفسير الميزان مراجعه كرد .