تخطي إلى المحتوى الرئيسي

جذوات و مواقيت ( فارسى ) — صفحة 100

مساهمون:

ص١٠٠

ليس مطلق بر ايس مبدعات همين سبق ذاتى دارد ؛ و ابداع نيست الّا تأييس « 1 » ايسى « 2 » از ليس مطلق به حسب حدوث ذاتى لا غير . و رهطى از فلاسفه ، ابداع را مخصوص « صادر اوّل » سازند ، و همين « عقل اوّل » را مبدع « 3 » شمرند و گويند : « هرگاه ميانهء جاعل حقّ و مجعولى از مجعولات در سلسلهء طولى ، متوسّطى بوده باشد كه متقدّم « 4 » باشد بر آن مجعول تقدّما بالذات ، آن مجعول سزاوار مبدعيت نيست ، هر چند حصول از مادّه نيافته باشد ، و هر چند عدم صريح را در متن واقع سبق سلطنتى بر او نبوده باشد . چه جاعل تأييس « 5 » او بعد از ايسى كرده است ، نه از ليس « 6 » مطلق . » اين مسلك اصطلاح در الهيات شفا منقول ، / 130 / و در نمط سادس اشارات مسلوك « 7 » آمده است . / 131 / و « اختراع » : به قياس مقابله - بر مذهب حقّ - جعل جوهر ذات ، و اخراج « 8 » ايس حقيقت است « 9 » از جوف ليسيت ذاتى و كتم عدم صريح دهرى با « 10 » سبق ذاتى مادّه لا غير ، من غير سبق مدّة بشىء من أنواع السبق أصلا ؛ و اين در فلكيات و بسايط كلّيات عناصر مىباشد . و بر « 11 » زعم زاعمين ، « 12 » « قدم » اخراج از ليس ذاتى با « 13 » سبق مادّه بالذات و عدم مسبوقيت به عدم صريح دهرى ؛ و بر اصطلاح « 14 » رهط مذكور ، اخراج از ليس با « 15 » سبق ذاتى متوسّط مفارق ، من غير مسبوقية بمادّة و مدّة أصلا . پس ساير عقول - غير عقل اوّل - در اين اصطلاح مخترعات‌اند نه « 16 » مبدعات . و « صنع » « 17 » : جعل جوهر هويّت « 18 » و اخراج ايس ذات حوادث كونيه است در

هامش
( 1 ) . پ : الّا ما ايئس .
( 2 ) . پ ، ت ، ج ، س ، م ، ن : ايس .
( 3 ) . ن : مبدعات .
( 4 ) . ق ، ن : مقدّم .
( 5 ) . پ : تايئس .
( 6 ) . ن : أيس .
( 7 ) . ن : مسكوك .
( 8 ) . م : اختراج .
( 9 ) . ق : - است .
( 10 ) . ن : يا .
( 11 ) . س ، ق ، م : به .
( 12 ) . پ : زعم راى عميق .
( 13 ) . ن : - با .
( 14 ) . ن : اصطلاحى .
( 15 ) . پ ، ن : ما .
( 16 ) . پ : بر .
( 17 ) . پ : ضع .
( 18 ) . ن : جعل جوهريت .