جذوات و مواقيت ( فارسى ) — صفحة 102

و الّا لازم « 1 » آيد كه مادّه را نيز مادّه‌اى « 2 » و « 3 » زمان را نيز زمانى بوده باشد . پس تكوين و احداث مترتّب باشند بر ابداع ؛ و ابداع اقدم از هر دو و « 4 » اعلى به حسب رتبه و اقرب نسبت به جاعل كلّ شىء . و اين مسلك مسلوك شريك سالف ما در نمط خامس اشارات است ؛ / 133 / و امّا « 5 » در رسالهء نيروزيه « 6 » خلاف آن اختيار « 7 » كرده است موافق اسلوب ما . اوّل « 8 » افاعيل و معلولات فاعل الذوات « 9 » و الوجودات را تقسيم رباعى كرده است به چهار قسم : اوّل : عالم عقلى « 10 » ، مشتمل بر عقول قاهره و صور باهره ، مقدّس از علايق موادّ و عوايق استعداد ، و « 11 » منزّه از شوائب تغيّر و عوارض تكثّر ، همه در شوق و عشق و طاعت « 12 » و عبوديت و امتثال امر و ابتهاج قرب جناب متعالى حقّ اوّل - جلّ سلطانه - ابد الدهر بر نسبت واحده « 13 » . دوّم « 14 » : عالم نفسى ، مشتمل بر ذوات معقولهء نفوس سماويه كه زمر « 15 » متكثّره و طوايف مختلفه و مدبّرات اجرام فلكيه‌اند بلا واسطه ، و به وساطت « 16 » آنها عنصريات را نيز تدبيرى مىكنند ؛ و همه عشّاق عالم عقلىاند و هر زمرهء متشابههء « 17 » مرتبطه را ارتباطى « 18 » است « 19 » به يكى از عقول بشريه . سيّم « 20 » : عالم طبيعت كه « 21 » مشتمل است بر قوا و جواهر ساريهء در اجسام كه مبادى حركات و سكنات ذاتيه و كمالات جوهريهء اجسام‌اند على سبيل التسخير . چهارم : عالم جسمانى ، منقسم به اثيرى و عنصرى . خاصيت اثيرى « 22 » است « 23 »