جذوات و مواقيت ( فارسى ) — صفحة 59

سبيل توصيف ، در هيولانيات متعانق « 1 » و متزاوج شوند و در حركت مطلقا و در هيولاى اولاى عالم اسطقسّات به اقتران و ازدواج قناعت ننموده ، جهت قوّت در نفس جهت فعليت مضمّن « 2 » آيد . و بر مشرب « 3 » ذوق و حدس رواقيّان و اشراقيّان بر اين اسلوب ازدواج مشاهدهء كبرياى جناب نور الانوار - عظم عزّه و علا بهاؤه - كه به مقدار حوصلهء امكان نورانيت جوهر ذات اوّل مبدعات را روزى است « 4 » ، و شروق شعاع قيّوميت آن جناب بر ذات اين جوهر نورانى ، و مزاوجت فقر « 5 » ذات - كه طباعى امكان ذاتى است - و استغناى باللّه عمّا سوى اللّه - كه لازم « 6 » مرتبهء كمال خصوصيت اين جوهر ذات است - و ازدواج عزّ « 7 » قاهريت معشوقى آن طرف و ذلّ مقهوريت عشق اين طرف ، و ابتهاج بهجت قرب ، و انقياد سطوت قهر كه در حقيقت محبّت اندماج دارد . و « 8 » شيخ در « 9 » حكمت اشراق مىگويد : محبّت ، طرفين را - يعنى جاعل و مجعول ، و علّت و معلول را - شامل است ، بلكه ابتدا « 10 » از طرف جاعل و علّت مىكند ، الّا آنكه محبّت جاعل و علّت ، بر سبيل استتباع عزّ و قهر « 11 » است ؛ و محبّت مجعول و معلول ، بر سبيل استتباع ذلّ و انقياد . / 71 / و ازدواج تسفّل و تذلّل نسبت به آستان كبرياى علىّ اعلى ، و استعلا و استيلا بر « 12 » سافلات ، در طبقات نظام وجود سارى شده ، مراتب قطنهء سواد عالم امكان به حسب تقاسيم نورانيت جوهر ذات و غسقانيت « 13 » سنخ حقيقت ، و علّيت و معلوليت ، و « 14 » ظلّيت و ذو ظلّيت ، و اعتلا « 15 » و سافليت ، و ذلّ لازم محبّت نسبت به عالى « 16 » ، و عزّ لازم قهر قياس به سافل ، به دايرهء مخلوقيت ازواج آمده‌اند ؛ چنان كه