واحد غير حقيقى هم به حسب شركت در محمول ، اقسامى دارد از جمله :
1 . « مجانسه » ، كه شركت در جنس محمول است .
2 . « مساوات » ، كه شركت در كمّ محمول است .
3 . « مشابهت » ، كه شركت در كيف محمول است .
4 . « مشاكله » ، كه شركت در نوع محمول است .
5 . « مطابقه » ، كه شركت در وضع محمول است .
در بين انواع وحدت حقيقى و غير حقيقى ، به ترتيب ، آنچه كه مقدّمتر ذكر شده است وحدت در آن حقيقىتر است .
وجود :
« الوجود لا جزء له و لا اعمّ منه فلا جنس له و لا فصل [ ف ] لا حدّ له ، و لا اظهر منه فلا رسم [ له ] .
( سه رساله ؛ لمحات ، ص 135 ) در اين رساله مكرّر آمده است كه « وجود » و « شيئيّت » و « وحدت » و غيره ، اجناس عالى هستند ، و از طرفى ، از هر چيزى ظاهرترند ، پس تعريف ندارند .
اعتبارى بودن وجود :
« الوجود يقع بمعنى واحد و مفهوم واحد على السّواد و الجوهر و الانسان و الفرس فهو معنى معقول اعمّ من كلّ واحد ، و كذا الماهيّة مطلقا و الشّيئيّة و . . . فندّعى انّ هذه المحمولات [ اعتبارات ] عقليّة صرفة . . . » .
( حكمة الاشراق ، ص 64 ) گفته شد كه از نظر شيخ اشراق ، معقولات و محمولاتى چون وجود و وحدت و ماهيّت مطلقه و شيئيّت و غيره امورى اعتبارى هستند و تنها در ذهن است كه زايد بر ماهيّاتاند ، امّا صورتى در خارج ذهن ندارند و لذا اينها را « اعتبارات عقلى » مىگويد .
و نيز در صفحهء 182 همين كتاب ( حكمة الاشراق ) مىفرمايد :
« قاعدة فى بيان انّ المجعول هو الماهيّة لا وجودها : و لمّا كان الوجود اعتبارا عقليّا فللشّيء من علّته الفيّاضة ، هويّته . . . » .