علّتاه بل تعدّان القابل لان يحصل فيه نور من النّور القاهر الفائض بجوهره على القوابل المستعدّة ما يليق باستعدادها » . ( حكمة الاشراق ، ص 195 ) حركت و نور در « افلاك » ، و حركت و حرارت و نور در « عالم عناصر » هميشه با هم‌اند و علّت آنها نور است : افلاك به وسيله نفوس مدبّرشان به حركت مىآيند و نفوس هم ، نورند . حركات اشياء جامد در روى زمين به وسيله انسان يا حيوان است و محرّك آنها هم نفس نورى آنهاست ، باد و باران و زلزله و آتشفشان و ساير فعل و انفعالات عالم عناصر هم حاصل حركت و حرارت‌اند و آنها هم حاصل نور شعاع خورشيد يا آتش‌اند : « . . . و لك ان تعلم انّ الحركات كلّها سببها الاوّل ، امّا نور مدبّر كما للبرازخ العلويّة و الانسان و غيره و امّا الشّعاع الموجب للحرارة المحرّكة لما عندنا كما يشاهد من الأبخرة و الادخنة . . . » . « 1 » و خلاصه چيزى نيست كه مستقيم يا غير مستقيم متأثّر از نور نباشد . « و اذا فتّشت الأشياء لم تجد ما يؤثر فى القريب و البعيد غير النّور . . . » .