« 2 » ، « شهد » ، بعينه گواهى دارد بر آنكه او عالم است به ذات خويش و لوازم ذات خويش بر وجهى كه بر ذات او زيادت نباشد و اين بعينه نفس زندگى است . . . » . ( مجموعهء مصنّفات ؛ الواح عمادى ، ص 146 ) ( و نيز رجوع شود به ادراك حق ، در همين رساله ) .

« و العكس هو جعل موضوع القضيّة ، بكليّته محمولا و المحمول موضوعا مع حفظ الكيفيّة و بقاء الصّدق و الكذب بحالهما . . . » . ( حكمة الاشراق ، ص 31 ) همچنانكه در تعريف فوق و توضيحاتى كه در كتاب حكمة الاشراق به دنبال اين تعريف آورده است ، مشاهده مىشود ، در مسأله « عكس » هم مثل بسيارى از مسائل ديگر به مخالفت با مشّائيان برخاسته است ، مشّائيان ، در تعريف « عكس » مىگويند : « العكس هو تبديل احد جزئى القضيّة بالآخر مع بقاء كيف الاصل و صدقه فى جميع الموارد . . . » . « 3 » يعنى بنا به رأى حكماى مشّاء عكس مستوى قضيه‌اى ، وقتى به دست مىآيد كه : اولا ، دو طرف قضيّه ( موضوع و محمول يا مقدّم و تالى جا به جا شوند . ثانيا ، كيف ( ايجاب و سلب ) قضيّه ، حفظ شود ثالثا ، صدق قضيّه باقى بماند و بنا بر اين عكس