انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — صفحة 138

الحس الظّاهر متفرّد بأحدهما ، و الحاكم يحتاج الى حضور « 1 » الصورتين ليحكم عليهما . فاذا جاز أن يكون . . . ادراكات كثيرة فجاز منها أفاعيل متعدّدة كثيرة . « 2 » و اقول و قد مرّ بيانه فلا حاجة الى التكرار فهذا ظاهر عنى عن الشرح . قوله : و الحقّ أنّ هذه الثّلاث . . . قوّة واحدة باعتبارات « 3 » [ [ و محلّ هذه القوّة هو بطن الاوسط من الدّماغ ] ] . « 4 » يعنى يك قوت است كه به اعتبار حصول صورت خيالى در وى ، او را به خيال تعبير مىكند ؛ و به اعتبار ادراك معانى جزئيه - كه متعلّق است به محسوسات - واهمه گفته‌اند ؛ و به اعتبار تفصيل و تركيب ، متخيله . و محل اين قوت بطن اوسط دماغ است . و از اين كلمات معلوم شد كه به مذهب مصنف قواى باطنه دو قوت است : يكى حس مشترك و دويم آن قوت كه او را به اعتبارات و جهات متعدده اسامى متعدده پيدا شده است . قوله : و الّذى يدلّ على أنّ هذه « 5 » غير النّور المدبّر ، أنّا اذا حاولنا تثبّتا على شىء ، نجد من « 6 » انفسنا شيئا ينتقل عنه ، و نعلم منّا أنّ الّذى يجتهد فى التثبيت . . . غير الّذى ينكرها . « 7 » و اذا كنّا نجد فى أبداننا ما يخالفها هكذا ، فهو غير ما به أنائيّتنا . « 8 » چون ابطال كرد حواس و قواى باطنه را ، و گفت كه يك قوت است در بطن اوسط دماغ كه او را به اعتبارات مختلفه اسامى متعدده حاصل شده است ، و خواست كه بيان كند مغايرت آن قوت را به نور مدبّر - تا گمان برده نشود كه همان نور مدبر مصدر افعال مختلفه مىشده باشد بدون وسيلهء قوت ديگر - بنا بر آن گفت كه از جملهء چيزهائى كه دلالت مىكند بر مغايرت اين قوت به نور مدبر اين است كه بعضى اوقات قصد مىكنيم به يك امر و مىخواهيم كه عملى بكنيم مىيابيم در نفس خود چيزى را . « انتقال » يعنى انكار مىكند آن امر را . مثلا اگر شخصى خواهد كه در شب تاريك در خانه‌اى با مرده تنها بوده باشد نمىتواند بود . پس دو چيز يافته مىشود : يكى آن كه مىگويد كه مرده جماد است و از جماد رسيدن ضرر ممكن نيست ؛ و دويم آنكه انكار مىكند اين معنى را ، و على هذا القياس جميع خواطر كه بعضى از آن ملكى است و باعث است بر خيرات و حسنات ، و بعضى شيطانى است و باعث است بر شرور و سيئات . پس معلوم شد كه منكر غير قوت عاقله مدرك كليات است كه انائيّت ما عبارت از او است . و اين