* ( 238 - وفات مرحوم شيخ ابو على رجالى ) * * ( اعلى الله مقامه ) *
چونكه مرحوم شيخ ابو على صاحب اين عنوان در كتاب « منتهى المقال » از قول پدر خود نقل كرده كه نسبش منتهى مىشود برئيس فلاسفه اسلام شيخ الرئيس أبو على ابن سينا ( قدس اللّه تعالى سره العزيز ) ؛ لازم است ما در اينجا تاريخ تولد و وفات و اجمالى از احوال او را ذكر كنيم .
پس چنين گوئيم كه مرحوم شيخ الرئيس شرف الملك ابو على حسين بن عبد اللّه بن حسن بن على بن سيناى بلخى از اجل فلاسفهء اسلام و عظماء حكماء اولين و آخرين است و شرح احوالش در بسيارى از كتب قدما و متأخرين به السنهء عربى و فارسى و غيره نوشته و كتب بسيار مهمه و معروفهء چندى تأليف كرده كه اشهر و اعظم همه كتاب « الاشارات و التنبيهات » و ديگر كتاب « شفاء » كه هر دو در حكمت مشاء و بغايت مشهور است و ديگر كتاب « قانون » در طب ، و به عربى و فارسى شعر هم مىگفته و از جمله قصيدهئى است بسيار نفيس در نفس و غير اينها . تولدش 3 صفر سنه 363 ( و سيصد و هفتاد و سه كه در رباعى مشهور ذكر شده غلط است ) مدت عمرش 65 سال و 7 ماه تقريبا ، وفاتش در جمعه اولى ماه رمضان المبارك سنه 428 قبرش در شهر همدان در بقعهئى مخصوص بر كنار رودخانهئى كه از ميان شهر مىگذرد ، و بعضى كه در اصفهان نوشتهاند و در اين چند سال اخير شهرتى هم بدان دادند و بقعهئى هم در محله در دشت بنامش خواندند ، اشتباه و مأخذ معتبرى ندارد ، الا فقط در « كامل التواريخ » آن را در اصفهان نوشته .
بههرحال تاكنون در جايى به نظر نرسيده كه وى فرزندى ذكور يا اناث داشته باشد الا اينكه پس از هفت هشت قرن تقريبا مرحوم شيخ ابو على صاحب اين عنوان چنانكه اشاره بدان نموديم از قول پدرش نوشته كه نسب او بدان فيلسوف فاضل و حكيم كامل متصل مىشود .
اينك دربارهء شيخ ابو على مذكور گوئيم كه وى شيخ محمد بن اسماعيل بن عبد الجبار بن سعد الدّين مازندرانى ( اعلى اللّه مقامه العالى ) است كه اسماعيل پدرش در حدود هزار و صد و شصت و اندى وفات كرده چنانكه خود در منتهى نوشته : در وقت وفات پدرم من كمتر از ده سال داشتم . و خود از علماء و فقهاء محققين و اعاظم رجاليين