بعد از فوت وى در بيست و ششم ربيع الثانى در سنه 1297 و تقسيم كتابهاى ايشان به اين بنده تعلق يافت ، انتهى .
و مىتوان اختلاف 27 و 26 را مبنى بر اختلاف رؤيت هلال ع 2 دانست چنان كه نظايرش خيلى پيدا مىشود ، و قول المآثر و روزنامه شرف تقريبا در قوت يك قول است كه ظاهرا مؤلف المآثر از همان روزنامه گرفته باشد ، اما اشتباهى اينجا از آقاى قائم مقامى سر زده كه ماده تاريخ را ( ميرزا محمد تقى سپهر لسان الملك ) نوشته است و متذكر نبوده است كه اين عبارت 1389 خواهد شد و به اندازه عدد محمد كه 92 است از سال وفات كه 1297 است زيادتر مىباشد ، و مرحوم ميرزا عبد الرزاق خان سرتيپ نيز ماده را همان ميرزا تقى بدون لفظ محمد در تاريخ تأليفى خود ذكر كرده .
و پس از وى دو فرزند برومند از آن فاضل هنرپسند ( كه مادر آنها دختر ميرزا حسن خان ملك الحكماء فرزند فتحعلى خان ملكالشعراء بود ) بازماند ، بزرگتر ميرزا هدايت اللّه لسان الملك كه لقب دولتى او را يافت و در ( 1322 ) بيايد ، و ديگر ميرزا عباسقلى خان سپهر مشير افخم كه در ( 1268 ) بيايد ، و در مقدمه قائم مقامى زوجه او را دختر خود فتحعلى خان صبا نوشته و شايد آن درست باشد ، زيرا آنچه ما نوشتيم مأخوذ از يادداشتهائى است كه در غره ربيع الاول 1352 از مرحوم ملك المورخين در طهران شنيدهايم و احتمال اشتباه در آن يادداشتها جريان مىپذيرد و در مقدمه وى را زوجه دويم سپهر و علاوه بر اين دو پسر كه ذكر شدند دخترى نيز بنام عذرا خانم از او نوشته و فرمايد به ازدواج ميرزا حبيب اللّه ضرابى طبيب درآمد ، و فرمايد زوجه اول او دختر يكى از سران ايلات بود و از او دخترى بنام خانم سلطان داشته كه وى همسر ميرزا محمد وزير كاشان شد ، انتهى .
سنه 1181 شمسى شانزدهم ذىالقعده اوّل حمل ماه برجى
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 592
مساهمون: ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
ص٥٩٢