در ذكر معراج آن حضرت صلى اللّه عليه و آله و سلم
و معراج آن حضرت صلى اللّه عليه و آله و سلم بقول اكثر علما در ماه ربيع الاول سال دوازدهم از نبوت و بعضى گويند در شوال سال يازدهم و بقولى در بيست و هشتم ربيع الاول و بقولى در بيست و هشتم رجب و اين قول مشهور است و نزد بعضى در هفدهم ماه رمضان سال دوازدهم از بعث گويند در شب دوشنبه بود بجسد مبارك از مسجد الحرام تا مسجد اقصى و از آنجا به آسمان عروج كرده و در فلك اول آدم عليه السّلام را ملاقات كرد و در دوم عيسى و يحيى عليهما السّلام و در سوم يوسف عليه السّلام را و در چهارم ادريس عليه السّلام را و در پنجم هارون عليه السّلام و در ششم ابراهيم « الف » عليه السّلام را در هفتم موسى عليه السّلام را و از آنجا به سدرة « 37 » المنتهى رسيد و از آنجا تا بجاى حريف اقدام شنيد « ب » و بر آن حضرت صلى اللّه عليه و آله و سلم و امت وى نماز فرض گشت - صباح آن شب قريش را طلبيدند و آنچه « ج » شب مشاهده شده بود خبر كرد ، تكذيب كردند و جماعتى مرتد شدند و قريش به استهزا پيش آمدند و گفتند علامات مسجد اقصى بيان كن و قافله كه در ميان مكه و شام است كى مىرسد ؟ خبر كن حق تعالى مسجد اقصى را برابر آن حضرت صلى اللّه عليه
هامش
( الف ) در ششم موسى عليه السّلام را و در هفتم ابراهيم عليه السّلام ( الكامل فى التّاريخ ج 2 ، ص 54 )
( ب ) مفهوم روشن نيست
( ج ) و از آنچه
( 37 ) سدرة المنتهى : علماء را در وجه تسميهء آن اختلاف است ، بعضى گويند كه به آن منتهى علم همه علماء و ماوراى آن ندانند جز خداى تعالى و اين قول از ابن عباس ( رض ) است و بعضى ديگر گويند كه به آن منتهى مىشود هرچه از تحت بجانب فوق مىرود و هرچه از فوق بجانب تحت مىآيد و در تفاسير مذكور است كه ابن عباس ( رض ) گويد سدرة المنتهى درختى است ، ساق وى از زر سرخ و شاخهاى وى بعضى از مرواريد و بعضى از زمرد سبز و بعضى از ياقوت سرخ و از اصل وى تا به شاخهاى وى پنجاه هزارساله را و برگهاى وى بر مثال گوش فيل و ثمر وى بر مثال سبوى - ( معارج النبوه ركن 3 ص 120 ) و ( در مدارج النبوه ج 1 ص 165 مسطور است كه در اين درخت سه منفعت است ظل مديد و طعم لذيذ و رائحه لطيف و بمنزله ايمان است كه جمع مىكند قول و عمل و نيت و ظل مديد به منزلهء عمل است و طعم منزلهء نيت و رائحه به منزلهء قول .