همچنان عمر يافت تا قطب ابدال شد و نوزده سال قطب بود ، و خداى مىداند كه او مرده است و او را در مدينه رسول عليه السلام دفن كردند و شبهه در اين نيست « 1 » و چون مرا به تحقيق « 2 » معلوم شد بترسيدم كه از خلق پنهان كنم به سبب آنكه : « من كتم علما ينتفع و به الناس الجمه للّه بلجام من النار » هستم ، و اظهار درويشان ما را فايده كند و هر كس كه مىخواهد كه دين او به سلامت باشد با حكما صحبت ندارد ، و سخنان ايشان را مطالعه نكند . و اگر مطالعه كند امكان دارد كه چيزى در باطن او نشيند كه حجاب او شود ، چه سخن ايشان شومست ، هرچند اين كس اعتقاد نكند ، اما آن شومى خود را اثر كند و مرا اين به مشاهده معلوم شده ، وقتى در تصانيف حجة الاسلام « 3 » مىديدم كه سخنى را حواله مىكرد كه در فلان كتاب تحقيق كردهام ، و هركس كه آن كتاب را مطالعه كند بايد كه به هر كس ندهد ، اگر دهد يك جزو بدهد ، و اگر بداند كه آن جزو را معلوم كرده جزو ديگر بدهد ، و ازين نوع شرطى چند از براى تأكيد نبشته بود و من چندانكه آن را طلب مىكردم نمىيافتم . تا در بغداد اتفاق افتاد كه كسى آن نسخه را از شام آورده بود . روزى يكى از بزرگان از من سخنى مىپرسيد و من بيان مىكردم ، آن كس گفت ازين نوع سخن كه تو مىگوئى ما نسخهيى پيدا كردهايم و به سخن امام محمد غزالى مىماند . گفتم : بياريد كه ببينم . بياوردند و آن نسخه بود كه من چندين سال مىطلبيدم ، برداشتم و بعد از آن مقابله مىكردم و مىديدم كه شيخ ما را به باطن خوش نمىآيد ، اما مرا منع نمىكرد ، چون مرا نيك راغب ديد ، روزى بپرسيد كه اين چه كتابست كه خود را به آن مشغول
هامش
( 1 ) . اين اظهارنظر از ديدگاه اعتقاد شيعيان دوازدهامامى كه بيشتر آنان ايرانى مىباشند درست نيست . ( رفيع )
( 2 ) . در نسخه ( مرا تحقيق ) .
( 3 ) . مقصود امام محمد غزالى است .