617 / 3 و به اعتبار ميلى كه از برخى شئون اتصال به سرّ ارتباط و مناسبت برترى دهنده دارد ؛ براى آشكار كردن اختصاص ثابتى كه علم است به شئون ديگر ؛ مريد ناميده مىشود .
618 / 3 و به اعتبار ظهور اثرش در حالات خود به ترتيبى كه اقتضاى تخصيص مذكور را دارد به نام قادر ناميده مىشود ، بنابر اين امر وجود به اين شئون انتظام و ارتباط يافته و باطل رخت بربسته و نابود مىگردد .
619 / 3 سپس گوييم : ولى تمام اينها ؛ يعنى تجلى و جفت شدن وجود او با ممكنات به واسطهء تدلّى و فرود آمدن و تعيّنش به مقيّد شدن به صفات مظهرى و تعدّدش به مشخصات خلقى ، هر زمان است كه دوست دارد و آنگونه كه خواهد ، ولى به واسطهء محبت اصلى كه سارى است و به سبب مشيت ذاتى ازلى كه جازم و قاطع است ، و در اينباره ناگزير سخن بايد گفت ( يعنى در مشيت ذاتى ازلى جازم ) اما محبت اصلى و مجمل و خلاصهاش همان است كه در بيان الهى آمده : فاحببت ان اعرف ، يعنى : دوست داشتم كه شناخته شوم .
620 / 3 حضرت شيخ قدس سره در كتاب فكوك گويد : متعلق حبّ حق تعالى ايجاد عالم است و موجب آن حبّ كمال مشاهدهء حق است مر خود را به گونهء اجمال ؛ از حيث مرتبهء وحدت خود ، و به گونهء تفصيل از حيث ظهورش در شئونش ، و چون شئونش ذاتى است و استجلاى تام براى ذات جز به واسطهء ظهور در هر شأنى از آن ( ذات ) به حسب آن ( شأن ) حاصل نمىشود ؛ و مشاهدهء او مر خود را از اين شأن به مقدارى است كه از اطلاقش مىپذيرد ، از اين روى كمال مشاهده موقوف بر ظهور در تمامى شئون است ، و چون شئون مختلف و غير منحصر است ؛ لذا دوام تنوعات ظهور خداوند ايجاب مىكند كه بىنهايت باشد ، از اين روى تا ابد و جاودانه خلّاق و آفريننده است ، و اما مشيّت ذاتى عبارت است از اختيار ثابت براى حق سبحان .
621 / 3 حضرت شيخ قدس سره در كتاب نفحات ( در فرق بين دو اختيار ) گويد : اختيار حق تعالى كه در ( نزد اهل ) كشف مشهود است ؛ آنگونه كه از اختيار خلايق تصور مىگردد نيست ، يعنى تردد و دودلىاى كه بين دو امرى كه هر دو در نزد او وقوعش امكانپذير است واقع مىشود و او يكى از آن دو را براى فايدهء بيشتر و يا مصلحتى كه در نظر گرفته برمىگزيند ،
مصباح الأنس ( پيوند استدلال و شهود در كشف اسرار وجود صدرالدين قونوى ) ( فارسى ) — صفحة 240
مساهمون: محمد بن حمزة الفناري ( ابن الفناري )
ص٢٤٠