آنها است ، و مشتمل بر خوف و حذر و اشفاق و خشوع و اخبات است .
147 / 2 سپس گوييم : و به واسطه به چنگ آوردن اين سه ركن شايستهء معامله شده ؛ بخششى از بهرههاى آنها يافته و نصيبى از حقوق آنها مىبرد .
148 / 2 و مهمترين مقامات معامله اخلاص است و آن پاك ساختن هر عمل قلبى و يا قالبى است از هر آميزش و اختلاطى ، و مشتمل بر تهذيب و استقامت است .
149 / 2 دوم مراقبه است و آن دوام و پىدرپى بودن نظر متوجه به آن است - ظاهرا و باطنا - و در آن رعايت و حرمت نهفته است .
150 / 2 سوم تفويض است ؛ و آن واگذارى تمام امور است پيش از بازگشت و پس از آن به اجرا كنندهء آن ، يعنى از روى علم به اين كه او به مصالح آنها داناتر و دلسوزتر و نيرومندتر است ، و اين اگر با سبب باشد توكل است و اگر بىسبب باشد ثقت ( اعتماد و اطمينان ) است و در مقابل مزاحمت عقل و وهم تسليم است .
151 / 2 و چون نفس همراه با مداومت بر ذكر به جمع همت و عزم و بيرون راندن آنچه كه در دل گذرد تحقق و ثبوت به اين مقامات پيدا كرد ؛ از وى احكام كثرت زايل شده و اثر وحدت جمعيتش ظاهر مىشود ؛ و آن قلب مختص به نفس است نه قلب حقيقى ؛ و حكم وحدت در گوش و چشمش نيز ظاهر مىگردد ، لذا هر چه را كه مشاهده مىكند زيبا مىبيند و هر چه را كه مىشنود نيز زيبا مىشنود ، اين به سبب فعل وحدانى الهى است كه در نظر او در تمامى اشيا سريان دارد ، و اين همان تجلى فعلى و توحيد فعلى است ، و بسا كه براى سالك در اين مقام ميل و كششى حبى ( عشقى ) - به حكم مناسبتى فعلى و نسبتى جمعى - به برخى مظاهر زيباى حسى - از صورتهاى انسانى كه فراگيرندهترين مظاهر از جهت حسن و جمال و كمالاند - پيدا شود ، و تجلى فعلى جز در مظهر اتفاق نخواهد افتاد ، و قصيدهء تائيهء ابن فارض مصرى آغازش از اينجا است « 1 » .
هامش
( 1 ) - ابن فارض مصرى از عرفاى بزرگ و مكاشفان سترك اين طايفه است و ديوانى مشهور دارد كه تمام اشعار آن شرح شده است . ايشان قصيدهاى تائيه دارد كه حرف پايانى رديف آن « تا » مىباشد و بدين جهت آن را تائيه گويند ، عز الدين محمود كاشانى شرحى به نام كشف الوجوه الغر بر آن نوشته كه به نام شرح شيخ عبد الرزاق كاشانى معروف است