مراكز معروف نهضت فتوت در جهان اسلام ، خراسان وما وراء النهر وآناتولى ( در تركيهء فعلى ) ودمشق وقاهره وبغداد بوده است .
نهضت فتوت كمكم از حمايت دول اسلامى محروم شد وبعلت ورود حساب نشدهء همهء گروهها وافراد در تشكيلات فتيان ورواج پارهاى مفاسد اخلاقى ( همجنس بازى و . . . ) دچار بدنامى گرديد وجاذبهء سابق خود را از دست داد ومردم كمتر بدان اقبال نمودند .
كساني كه در اين أواخر خود را به فتيان منسوب مىكنند بيش از آن چه حقيقتي در كارشان باشد ، مدعى هستند وتظاهر مىكنند واز اخلاق فتيان محروم مىباشند وبعضا كار راهزنى وتبهكارى وغيره را جوانمردى نام نهادهاند .
با وجود از ميان رفتن تشكيلات فتوت ، تأثير آن بر اخلاق وفرهنگ بسيارى از مردم جهان وبه ويژه مسلمانان هنوز هم باقي است وتحت تأثير مفاهيم وأهداف آن است كه بسيارى از اعمال خير - به وسيلهء افراد يا گروهها يا سازمانهاى مختلف اجتماعي - انجام مىگيرد .
فتوت در آثار أدبي وصوفيانهاى كه به زبانهاى فارسي وعربى وتركى - به نظم يا نثر - به وجود آمده تأثير زيادى گذاشته وفهم بسيارى از بخشها ومطالب اين آثار جز با شناخت نهضت فتوت وآشنائى با مصطلحات ومقاصد فتيان ممكن نيست .
كتابهاى معروف عربى وفارسي دربارهء مسلك فتوت
در اينجا ذكرى از كتب وآثار معروف عربى وفارسي در توضيح مسلك فتوت ومفاهيم مربوط به آن شايد بىمورد نباشد مقصود اين است كه باين طريق اهميت وارزش « أدبيات جوانمردى » يكجا ارائه وعرضه شود . غالب كتب را اينجانب مطالعه كرده ومورد بررسى قرار دادهام ولى از بعضي از آنها هم بالواسطة استفاده كردهام وچگونگى بعضي از كتب مزبور نيز آنطور كه لازم بنظر آمد - والبتة به اختصار - در پاورقىها آورده شده است .
نخست بحث مختصرى در پيرامون « فتوتنامهء منظوم »