على عليه السلام جز اين جنگ ، در همهء غزوات ، همراه پيامبر اسلام « 3 » و پرچمدار آن حضرت « 4 » بود . منافقان شايع كردند كه رسول خدا ، على عليه السلام را به اين علت در مدينه واگذاشته كه عنايتى به او ندارد ! . على عليه السلام از اين شايعه ناراحت شده ، سلاح خود را برداشت و در جُرْف « 5 » به حضور پيامبر رسيد و سخنان منافقان را بازگو و از اين وضع شِكوه كرد . رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : دروغ گفتهاند ، من تو را جانشين خود قرار دادهام ، برگرد و جانشين من در ميان كسان من و كسان خود باش ، آيا راضى نمىشوى كه نسبت به من ، همچون هارون باشى نسبت به موسى ، جز اين كه پس از من پيامبرى نيست . « 6 » طبق نقل شيخ مفيد فرمود : برادر ! به جاى خود برگرد ؛ زيرا مدينه جز توسط من يا تو ، به خوبى اداره نمىشود ، تو جانشين من در ميان خانوادهام ، شهر محل هجرتم و قوم من هستى ، آيا راضى نمىشوى كه . . . « 7 » ابنعبدالبرّ قرطبى - از دانشمندان قرن پنجم اهل سنت - مىنويسد : « رسول خدا صلى الله عليه و آله در جنگ تبوك ، على را جانشين خود در مدينه و در ميان خانوادهء خود قرار داد و به او فرمود : تو نسبت به من ، همچون هارون نسبت به موسى هستى . . . . » « 1 » بنا به نقل بخارى و مسلم ، پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله در پاسخ اظهارات على عليه السلام ، او را به هارون برادر
تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — صفحة 294
مساهمون: مهدى پيشوايى
ص٢٩٤
هامش
( 3 ) . ابنعبدالبرّ ، الإستيعاب فى معرفةالأصحاب ( در حاشيهء الإصابة ) ، ج 3 ، ص 34 ؛ حلبى ، السيرةالحلبية ، ج 3 ، ص 104 ؛ قسطلانى ، المواهب الّلدنية ، ج 1 ، ص 348 .
( 4 ) . ابنعبدالبرّ ، پيشين ، ص 27 ؛ جعفر مرتضىالعاملى ، الصحيح من سيرة النبى الأعظم ، 1403 ه . ق ، ج 4 ، ص 193 - 196 .
( 5 ) . جُرْف ، محلى در سه ميلى مدينه بوده است .
( 6 ) . أفلا ترضى يا على أن تكونَ منِى بمنزلةِ هارونَ مِن موسى إلّا أنّه لا نبىَّ بعدى . ( ابنهشام ، السيرةالنبوية ، ج 4 ، ص 163 ؛ حلبى ، السيرةالحلبيّة ، ج 3 ، ص 104 . )
( 7 ) . إرجع يا أخى إلى مكانك ، فان المدينة لا تصلح إلّا بى أو بك ، فأنت خليفتى فى أهل بيتى و دار هجرتى و قومى ، أَما ترضى . . . ( الإرشاد ، ص 83 . )
( 1 ) . خلّفه رسول اللّه على المدينة و على عياله بعده في غزوة تبوك و قال له أنت منّى . . . ( الإستيعاب ، ج 3 ، ص 34 . )