با بتپرستان ، خفّت و خوارى پناهندگى به يك بتپرست را تحمل كند ، درحالىكه در تمام عمرش زير بار منّت كسى نرفت ! 2 . اگرچه ابوطالب در آن زمان از دنيا رفته بود ، اما بقيهء بنىهاشم در صحنه بودند و در ميان آنها افراد شجاعى همچون حمزه وجود داشتند كه قريش از انتقامجويى آنها حساب مىبردند ، چنانكه در طرح ترور پيامبر در شب هجرت ، از بيم خونخواهى بنىهاشم چندين قبيله را همدست كردند . 3 . در تعدادى از منابع تاريخى آمده كه زيد همراه حضرت بوده و طبق نقل برخى از مورّخان ، على عليه السلام نيز همراه او بوده است ( اصولًا بعيد است كه على عليه السلام در چنين سفرى پيامبر را همراهى نكند ) پس يك گروه سه نفرى بودند كه مىتوانستند از خود دفاع كنند و نيازى به پناهجويى نبود . 4 . پيامبر اسلام از شجاعان عرب بود و نبايد او را شخص ناتوانى تصور كرد كه همه كس مىتوانست به او دست پيدا كند ؛ چنانكه على عليه السلام از شجاعت او در ميدان جنگ چنين ياد مىكند : هنگامى كه آتش جنگ سخت شعلهور مىشد ، ما ، به رسول خدا پناه مىبرديم و در آن ساعت هيچ يك از ما به دشمن از او نزديكتر نبود . « 1 » 5 . پيامبر اسلام با نظام قبيلگى كه ريشهء بسيارى از گرفتاريهاى آن مردم بود ، مبارزه مىكرد . چگونه ممكن است كه خود از سنت پناهندگى كه از عوارض نظام قبيلگى بود ، استفاده و آن را تأييد كند . 6 . در گزارش بلاذرى « 2 » و ابنسعد « 3 » آمده كه سفر حضرت به طائف در روزهاى آخر شوّال بوده است . اگر اين گزارش را بپذيريم ، معنايش اين خواهد بود كه اقامت پيامبر در طائف و بازگشت او به مكه ، مصادف با ماه حرام بوده است . در ماههاى حرام به صورت سنتى
تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — صفحة 182
مساهمون: مهدى پيشوايى
ص١٨٢
هامش
( 1 ) . كنّا إذا احمرّ البأس اتّقينا برسول الله صلى الله عليه و آله فلم يكن احدٌ منّا أقرب الى العدوّ منه . ( نهجالبلاغه ، تحقيق : صبحى صالح ، ص 530 ، غريب كلامه ، شماره 9 . )
( 2 ) . انسابالأشراف ، ج 1 ، ص 237 .
( 3 ) . الطبقاتالكبرى ، ج 1 ، ص 210 .