يا مراد از فقرهء اوّل تمامى امّت است و در فقرهء ثانيه ، كمال هدايت و صلاح است كه مخصوص اهل بيت عصمت « 1 » است و غير از اين نيست ، و نكته مظنّهء كلّى است كه همين باشد ، زيرا كه هدايت منحصر است به وجود ذى جود جناب امير المؤمنين - عليه السّلام - كما ورد في قراءة اهل العصمة - عليه السّلام - « و علىّ لكلّ قوم هاد » ، حتّى اينكه رسالت و بشير و نذير بودن شأن رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و آله - است و هدايت و راهنمايى كار ولىّ است ، و صلاح ، مرتبهاى عظيم و بلند است كه كسى غير از ائمّهء معصومين - عليه السّلام - شايستهء او نمىتواند باشد ، و از اين جهت بود كه صحابه ، هر يك از ائمه - عليهم السّلام - را وقتى كه مىخواستند كه دعا كنند به امامت و امام بودن به « اصلحك اللّه » معصوم را خطاب مىكردند ، و ايضا مقصود ايشان ، اشاره كردن بود به ساير دوستان و ياران كه اين شخص كه به حليهء صلاح آراسته و از مصلحين است امام است ، زيرا كه ما بين صلاح و امامت ، به زعم ايشان تلازم بود .
و بايد دانست كه فقرهء مباركهء « و افتح اللّهم لنا مصاريع الصباح » استعارهء مكنيّهء تخييليّهء ترشيحيّهء است ، زيرا كه اوّلا در خيال صباح تشبيه شده به خانهاى كه در آن انواع خير و خوبى و ضيافتهاى پادشاهانه باشد و بعد اثبات فرموده از براى مشبّه اقوى خواص مشبّه به را كه مصاريع و مفتاح باشد ، و اضافهء مفاتيح به رحمت ، اضافهء مشبّه به است به مشبّه . و در فقرهء « البسنى اللّهم من أفضل خلع الهداية » بناى كلام بر تشبيه است ، و الباس ترشيح تشبيه است ، پس هدايت و صلاح مشبّه و لباس مشبّه به و الباس كه از ملايمات مشبّه به است ، ترشيح است .
توضيح و فيه تنقيح
بدان كه در فقرهء مباركه ، « اغرس اللّهم لعظمتك في شرب جنانى ينابيع الخشوع »
هامش
( 1 ) ى : اهل عصمت .