لَهُ لَحافِظونَ
« 1 » اشاره است به اين .
و در حديث است كه اگر حفظ و عنايت خداوندى شامل نباشد ، انسان در همان آن هلاك مىشود . و مبرهن است ميان حكما كه ممكن چنانچه در وجود ، احتياج به علّت دارد ، در بقا نيز محتاج است به علت مبقيه .
و حكايت محافظت اقدس الهى جوان سكران « 2 » خفته در باغ را به واسطهء عقرب ، كه مار بزرگى قصد گزيدن آن جوان داشت و جناب حافظ حقيقى ، عقرب را به واسطهء سنگ پشت [ كه ] به پشت آن سوار شد و از آب گذشت و به تعجيل تمام متوجّه باغ شد به الهام خدا و مار را رسيد و نيش زد و آن مار همان لحظه مرد و آن جوان نائم سكران به اين واسطه جان برد ، مشهور است .
« صلّ اللّهمّ على الدّليل إليك في اللّيل الاليل » .
يعنى : رحمت كن و افاضه كن خدايا رحمت خود را بر كسى كه راهنماست به سوى تو ، يعنى به سوى شناخت ذات مقدّس و صفات اقدس تو ، در شب بسيار تاريكتر .
بدان كه قاعده و دأب است كه در خطب و ادعيه بعد از حمد و ثناى خداى تعالى ، صلوات و سلام بر سيّد انبياء و بهترين اصفيا فرستاده مىشود ، و سرّش اين است كه جناب خاتم الانبياء - صلّى اللّه عليه و آله و سلم - كه غايت ايجاد و آفرينش به مضمون « لولاك لما خلقت الافلاك » ايشان است تالى الوهيّت است و اقتران تمام با خداوند علاّم دارد و آيينهء سراپا نماى حقّ است ، و راه و سبيل است از براى معرفت حق ، و احدى از اوّلين و آخرين ، فاصله ميانهء او و خداوند نيست ، و محال است كه چيزى از ملائكه و ساير انبيا يا از عقول مقدّسه ميان او و خالق ، مقحم شود ، پس بناء عليه ، صلوات و سلام آن افضل انام نيز بايد تالى حمد و ثناى خداوند شود تا آن كه مطابقت و موافقت ميانهء طبع و ذكر شود و تطابق ميانهء كلمهء تكوينى و تدوينى ،
هامش
( 1 ) الحجر : 9 .
( 2 ) سكران : مست .