و گاهى بشارت را در مورد انذار استعمال ميكنند بنحو عنايت و مجاز مثل
فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ أَلِيمٍ
« 1 » و بشارت به اين معنى مختص باهل ايمان است و مؤمن منحصر به شيعه اثنا عشرى است كه بدعتى در دين نگزارده و ضروريات دين يا مذهب را منكر نشده باشد و ما در كلم الطيب اخبارى را كه در باب بشارات شيعه وارد شده بود متذكر شديم « 2 » و گفتيم كه بر طبق اخبار معتبره اگر كسى با ايمان از دنيا برود اگر چه گناهانى هم داشته باشد بالاخره اهل نجات خواهد بود و بواسطه سكرات موت و عقوبات برزخ و شفاعت و مغفرت و عفو خاص الهى كه براى اهل ايمان است آمرزيده مىشود ولى اگر بىايمان از دنيا برود نجاتى براى او نخواهد بود اگر چه عباداتى هم داشته باشد و اين مطلب را در مواضع ديگرى از اين كتاب نيز متذكر شدهايم
امر دوم
در معنى « صالحات » : صالحات جمع صالحة و صالحة و صالح بمعنى چيزى است كه داراى مصلحت باشد چنانچه فاسدة و فاسد بمعنى چيزى است كه داراى مفسده باشد و مصلحت و مفسدة عبارت از آثار و نتايجى است كه بر فعل مترتب مىشود مثلا شرب دواء براى مريض اثرش رفع مرض است ، پس شرب دواء عمل صالحى است كه مصلحت و فائده آن رفع مرض است ، و شرب سمّ اثرش هلاكت است ، پس هلاكت مفسدهاى است كه مترتب بر عمل فاسد شرب سمّ مىشود و افعال بطور كلّى از شش قسم بيرون نيست يا مصلحت دارد و هيچ مفسدهاى بر آن مترتب نيست كه آن را حسن صرف گويند و يا داراى مفسده و خالى از مصلحت است كه آن را قبيح صرف نامند و يا اينكه نه مصلحت دارد و نه مفسده ، كه لغو صرف باشد و يا مصلحتش بيش از مفسدهاش مىباشد كه آن را حسن مطلق گويند و يا مفسدهاش بيش از مصلحتش باشد كه قبيح مطلق نامند و يا مصلحت و مفسدهاش
هامش
( 1 ) . سوره توبه آيه 34
( 2 ) . مجلد سيم ص 214 - 222