واجب عينى مانند نماز و روزه كه بر هر مكلفى واجب است ، واجب كفايى مانند امر بمعروف و نهى از منكر و نحو آن ، واجب تعيينى مانند نماز و روزه و امر بمعروف و نهى از منكر و امثال اينها ، واجب تخييرى مانند كفارات ثلاث كه مخير است بين عتق و صيام و اطعام ، واجب تعبدى مثل نماز و روزه و خمس و زكات و نحو اينها كه قصد قربت در صحت آن شرط است ، واجب توصّلى مثل جهاد و امر بمعروف و نهى از منكر كه قصد قربت در صحت آن شرط نيست ، واجب مطلق مانند نماز ، واجب مشروط مانند حج ، واجب نفسى مانند همه اينها كه ذكر شد ، واجب غيرى مانند وضوء و طهارت و نحو آن كه براى نماز و طواف و امثال اينها واجب است و اقسام ديگر نيز براى واجب هست مانند واجب موقت و غير موقت ، واجب موسّع و مضيّق كه شرح مبسوط و مفصّل هر يك از اين اقسام و مصاديق آنها در كتب فقهيه مذكور است
( امر دوم )
« شرايط امر بمعروف و نهى از منكر شش چيز است » :
1 - علم بوجوب و حرمت بر مرتكب و تارك ، به اين معنى كه معروفى را كه به آن امر مىكند يا منكرى را كه از آن نهى مىكند وجوب و حرمت اين بر تارك معروف و مرتكب منكر بضرورت مذهب يا اجماع همه علماء يا فتواى مجتهدى كه بر او واجب است از وى تقليد كند ، مسلّم باشد ، امّا در مسائل اختلافى كه محتمل است از كسى تقليد كند كه واجب يا حرام نميداند امر و نهى نميتوان نمود 2 - احتمال تأثير بدهد و اگر يقين يا اطمينان دارد كه تأثير نميكند تكليف ساقط است 3 - قدرت و تمكّن از امر بمعروف و نهى از منكر داشته باشد اگر چه با كمك ديگران باشد و بدون آن تكليف ندارد زيرا قدرت از شرايط عامه تكاليف است