و اين حديث از اخبارى است كه بنده مؤمن گنهكار را برحمت حق اميدوار مينمايد ولى به شرطى كه با ايمان از دنيا برود و مرتكب اعمالى كه بنص اخبار موجب زوال ايمان است نشده باشد و حضرت زين العابدين عليه السّلام در مناجات خود عرض مىكند « 1 »
« الهى لو بكيت حتى تسقط اشفار عينى و انتحبت حتى ينقطع صوتى و قمت لك حتى تنشر قدماى و ركعت لك حتى تنخلع صلبى و سجدت لك حتى تسقط حدقتاى و اكلت تراب الارض طول عمرى و شربت ماء الرمد آخر دهرى و ذكرتك فى خلال ذلك حتى يكل لسانى ثمّ لم ارفع طرفى الى آفاق السماء استحياء منك ما استوجبت بذلك محو سيّئة واحدة من سيآتى »
( خدايا اگر گريه كنم در پيشگاه تو تا پلكهاى چشمم بيفتد و اگر صدا بگريه بلند كنم تا صدايم قطع شود و براى عبادت تو بايستم تا پاهايم از هم جدا شود و براى تو ركوع نمايم تا استخوان پشتم از جاى كنده شود و براى تو سجده كنم تا حدقههاى چشمم بيفتد و خاك زمين در مدت عمرم بخورم و آب آلوده تا آخر روزگارم بياشامم و در همه عمر ذكر تو را بگويم تا زبانم كند شود و چشم خود را بواسطه شرم از تو به طرف آسمان بلند نكنم ، با اينهمه كارها مستوجب محو كردن گناهى از گناهان خود نشوم ) مفاد فرمايش حضرت اينست كه اگر گناهى كرده باشم و اين عبادتهاى طاقت فرسا را بنمايم مستوجب نميشوم كه از گناه من صرف نظر كنى زيرا عبادت وظيفه عبد است نسبت بمولى و گناه نافرمانى مولى است و مؤاخذه حق اوست مگر اينكه از روى فضل و كرم و بزرگواريش عفو و گذشت نمايد
2 - ركوع :
از عبادات ذاتيه است و بعضى قائلند كه مانند سجود بر غير خدا جايز نيست و انسان بايد در حال ركوع متذكر عظمت و رفعت خداوندى باشد كه هيچ عقلى و وهمى او را درك نكند و همچنين مستشعر ذلّت خود و عزت او و ضعف خود و قوت او و عجز خود و قدرت او و فقر خود و غناى او عبوديت خود
هامش
( 1 ) . جامع السعادات