و در قرآن كريم ميفرمايد
وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقى إِلَيْكُمُ السَّلامَ لَسْتَ مُؤْمِناً
« 1 » ( هر كس نسبت بشما القاء سلام مىكند « يعنى اعتراف باسلام مينمايد » مگوييد تو مؤمن نيستى ) و اين دو لفظ مانند لفظ فقير و مسكين ميباشند كه گفتهاند « اذا اجتمعا افترقا و اذا افترقا اجتمعا » هر جا اسلام ، تنها ذكر شود مراد همان ايمان است مانند آيه شريفه
رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً
« 2 » و آيه شريفه
إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلامُ
« 3 » و آيه مباركه
وَ لا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ
« 4 » و غير ذلك از آيات ديگر ، و همچنين است هر جا ايمان تنها ذكر شود مانند همين آيه شريفه و آيات بسيار ديگر ولى هر جا با هم ذكر شود بايد فرق گذارد و جهات فرق از قرائن حاليّه و مقاليه و مناسبات حكم و موضوع معلوم مىشود مثلا در آيه شريفه
قالَتِ الْأَعْرابُ آمَنَّا
الاية معلوم مىشود كه مراد از اسلام اقرار ظاهرى يا اعتقاد ضعيف است و از ايمان اعتقاد ثابت و راسخ مقرون با عمل بقرينه جمله بعد از آن
وَ إِنْ تُطِيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ
و همچنين آيه بعد از آن
إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ يَرْتابُوا وَ جاهَدُوا بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُولئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ
« 5 » ( همانا مؤمنان كسانى هستند كه به خدا و رسول او ايمان آوردند و پس از آن شك و ريبى براى ايشان پيدا نشد و بمالها و جانهايشان در راه خدا جهاد نمودند ، اينان خود راستگويانند ) و در مورد احكام ظاهرى دنيوى و مثوبات اخروى نسبت بهم متفاوتند به اين معنى كه مثوبات اخروى مخصوص بمؤمن يعنى مسلمان واقعى است ولى احكام دنيوى شامل مسلمان ظاهرى و مسلمان واقعى ( مؤمن ) هر دو مىشود چنانچه در حديث
هامش
( 1 ) . سوره نساء آيه 96
( 2 ) . سوره مائده آيه 5
( 3 ) . سوره آل عمران آيه 17
( 4 ) . سوره بقره آيه 126
( 5 ) . سوره حجرات آيه 14